Konan sem kyndir ofninn sinn

Góðærið mitt

2011-12-31T13:25:00.003Z

Það eru áramót. Og þá blogga ég þótt ég sé eiginlega hætt. Það er hefð og ég er dálítið fyrir hefðir nema þegar mér leiðast þær. Sem vissulega kemur fyrir ...

Það er líka gott að setjast niður dálitla stund og hugleiða liðið ár. Það er ég búin að vera að gera í morgun (allavega sitja, en ég var reyndar ekkert að hugleiða allan tímann). Fara yfir það sem gerðist og gerðist ekki, hvernig manni leið og allt það.

Og vitiði, eftir þessa hugleiðslu er niðurstaðan sú að hjá mér var árið 2011 mjög gott ár. Kannski bara eitt af þeim bestu í mínu bráðum fimmtíu og fimm ára lífi. Ef ekki bara það besta.

Mér líður afskaplega vel um þessar mundir. Andlega og líkamlega (þótt vissulega séu nokkrar líkur til þess að ég þurfi að fara að huga mun betur að líkamlegu hliðinni). Allir í kringum mig eru við góða heilsu (þ.e. allir sem ekki eru komnir á níræðisaldur), allir hafa vinnu, enginn er á hausnum og ég veit ekki betur en öllum líði bara nokkuð vel. Hvað getur maður beðið um meira?

Ég held ég hafi aldrei grátið á árinu, er ekki viss um að það hafi nokkurntíma gerst áður; ég klökkna reyndar af ýmsum tilefnum en það gáfust bara engin slík.

Og síðari hluta ársins hef ég brosað meira en ég hef nokkru sinni gert fyrr en það eru nú ástæður fyrir því; ég semsagt losaði mig við framtennurnar sem ég var búin að reyna að fela í rúm fjörutíu ár af því að þær stefndu í suðvestur þegar venjulegar framtennur stefna niður og fékk brú í staðinn sem ég er ekkert að reyna að fela. Svo að mitt meikóver er varanlegt.

Það sannaðist enn betur en áður að ég er að vinna hjá besta fyrirtæki landsins og með frábæru fólki. Tvær Þýskalandsferðir með vinnufélögunum eru sérlega eftirminnilegar, sú fyrri árshátíðarferð til Berlínar í vor þar sem Eyjafjallajökull var reyndar nærri búinn að setja strik í reikninginn en við komumst þó heim eftir æðislega helgi (og ég er þegar búin að plana næstu Berlínarferð); og svo var öllu starfsfólki Forlagsins boðið á bókamessuna í Frankfurt í október, sem var mikil upplifun og afskaplega ánægjuleg ferð.

Svo fór ég öðru sinni á matarráðstefnu í Oxford í júlí og hélt þar erindi um þorramat, sem gerði mikla lukku og ekki síður þorramaturinn sem ég hafði meðferðis og gaf fólki að smakka. Hitti fullt af skemmtilegu fólki (og það er nú dálítið gaman að koma á stóra samkomu þar sem maður hugsar þegar maður lítur á nafnspjaldið á öðrumhverjum manni - já, ég á bók eftir hann/hana - og sumir segja við mann: ég á bók eftir þig), fræddist um ólíklegustu hluti, borðaði fullt af góðum mat og fer örugglega aftur næsta sumar.

Ég gekk frá bók um jólamat sem hafði lengi verið á planinu (ég er alltaf með þónokkrar bækur í bígerð, mislangt komnar); við vorum reyndar að mynda hana í desember og janúar til að fá jólastemmningu og réttu birtuna og það kom held ég mjög vel út en svo lauk ég við að skrifa hana á útmánuðum. Og formálann um mánaðmótin júní/júlí, það var nú ekki mjög auðvelt að koma sér í jólaskap þá. Ég er nokkuð ánægð með afurðina og þótti vænt um að geta tileinkað mömmu gömlu bókina, hún á það nú margfalt skilið.

Núna er ég að vinna í nokkrum hugmyndum en veit ekki alveg hver verður ofan á. Ég bölvaði því nú oft og mörgum sinnum í vor þegar ég var að vinna með Gísla og Ingu í bókinni þeirra, Góður matur, gott líf (sem er mikil eðalbók) að hafa ekki haft vit á að giftast ljósmyndara, það væri svo þægilegt fyrir matreiðslubókarhöfund. En svo mundi ég hvað mér finnst miklu betra að vera ógift en gift svo að nú er ég komin á að mig vanti bara ljósmyndara fyrir viðhald, það held ég gæti veri frekar hentugt.

Af fjölskyldunni er annars allt gott að frétta. Dóttirin, tengdasonurinn og hundurinn eru ákaflega útivistarsinnuð og það var keyptur jeppi svo það væri pláss fyrir hundinn (mér var sagt að það væri svo hægt yrði að taka mig með í sunnudagsbíltúra en ég hef nú lítið orðið vör við það ennþá). Barnabörnin fóru bæði til útlanda á árinu, Hekla til Parísar með vinkonunum og Úlfur sem Comenius-skiptinemi til Þýskalands í nokkra daga; bæði hæstánægð.

Bankastarfsmaðurinn sonur minn er bara brattur og nýtur sín vel við að brugga eðalkaffi ofan í Landsbankastarfsfólk og elda kræsingar heima ofan í spúsu sína, það er að segja þegar hún er ekki að sveifla sverðum einhversstaðar úti í heimi eða príla upp á fjöll til að gægjast ofan í eldgíga.

Eins og ég sagði í fyrra: Lífið er gott við okkur.

Bjartsýnismanneskjan ég hafði góðar væntingar til ársins 2011 og þær rættust. Ég hef ekki síðri væntingar til 2012; sýnist ansi margt vera á uppleið - já, ég veit að margir eiga í erfiðleikum en það er hreint ekkert svartnætti framundan - nema ef (nei, Nanna, þú ætlar ekki að nefna þarna orðið sem byrjar á Ice ...). Ekki á borð við það sem maður óttaðist fyrir þremur árum.

Gleðilegt nýtt ár. Og þakka ykkur öllum fyrir árið 2011.

Áramótabloggið

2010-12-31T14:26:00.000Z

Eftirmæli ársins 2010, já. Fyrir mér var þetta þokkalegasta ár og eiginlega ekkert nema gott um það að segja – frá mínum bæjardyrum séð að minnsta kosti. En ég er reyndar frekar jákvæð og bjartsýn manneskja, komst að því fyrir löngu að það er oftastnær mun auðveldara að vera jákvæður en neikvæður – og alltaf miklu skemmtilegra.

Það hefur reyndar ekki alltaf verið auðvelt á þessum síðustu árum að vera jákvæð og bjartsýn og stundum hefur það alls ekki tekist. En ég held áfram að reyna. Og árið 2010 gekk þetta nú frekar vel. Einkasonurinn fékk vinnu eftir meira en tveggja ára veikindi og atvinnuleysi, enginn af mínum nánustu er í skuldavanda, allir eru heilbrigðir, barnabörnin eru yndisleg, í vinnunni gengur allt mjög vel …

Ég get ekki kvartað og geri það ekki. Auðvitað er ekki allt í sómanum í þjóðfélaginu en þó ekki eins hábölvað og sumir vilja vera láta. (Og síst af öllu vil ég fá helvítis góðærið aftur.) Margir eiga mjög erfitt. Aðrir eiga erfitt en ráða við það. Og meirihlutinn hefur það alveg ágætt. Ég er í þeim hópi. Núna. En ég fékk svo sannarlega að kynnast hinu hér á árum áður.

En af atburðum ársins: Ég skrifaði og kom frá mér bók sem lengi hefur verið í bígerð – Matreiðslubók Nönnu (sú stóra appelsínugula) átti í upphafi að verða smáréttabók en stækkaði óvart töluvert – en í þessari atrennu tókst það og ég er bara nokkuð sátt við árangurinn. Fékk reyndar svæsna ritstíflu þegar ég var að skrifa hana, það hefur ekki komið fyrir mig áður og ég vona að það endurtaki sig ekki. Í vinnunni var ég svo með ýmiss konar bækur á minni könnu, ekki bara matreiðslu- og kynlífsbækur …

Ég er ekki framkvæmdaglöð manneskja en lagði þó í framkvæmdir á árinu sem eru búnar að vera planaðar frá því ég keypti íbúðina 2006. Gerði upp baðið, minnkaði það og stækkaði eldhúsið. Þarf núna ekki lengur að ganga framhjá klósettinu til að komast út á svalir. Það er framför. Ekki síst þegar maður er að grilla. Þannig að ég er mjög ánægð með hvernig til tókst.

Ég fór í stórskemmtilega ferð á matarráðstefnu í Oxford í sumar, varð margs vísari og hitti fullt af skemmtilegu fólki. Og borðaði fullt af góðum mat. Á eftir vorum við dótturdóttirin í nokkra daga í London og ég kynntist tískuverslunum þar í borg betur en ég hef áður gert. Annars fór ég ekki víða þetta árið. Nema í saumaklúbbsferðina til Þingeyrar, auðvitað. Það var nú dálítið gaman, þótt ég væri veik allan tímann.

Eldra barnabarnið varð sautján ára á dögunum. Þar með er ég offisíelt komin á langömmualdurinn því ég var nýorðin sautján þegar ég eignaðist mömmu hennar. Yngra barnabarnið er níu ára nörd, fótboltaáhugamaður og krúttpjakkur. Svo er dótturfjölskyldan komin með hund sem lítur á mig sem ömmu sína. Ég samþykki það af því að þetta er Labrador; mundi ekki kæra mig um að vera amma einhvers kjölturakka.

Sonurinn fékk semsagt vinnu í sumar og unir sér vel sem bankastarfsmaður (ókei, kaffibarþjónn í Landsbankanum) og svo kom út matreiðslubók sem hann þýddi (hann er frábær kokkur ef þið vissuð það ekki). Skylmingastúlkan tengdadóttir mín fékk veglegan Ólympíustyrk og keppti á mótum út um allt með góðum árangri, varð Norðurlandameistari eins og venjulega og stefnir hátt.

Lífið er gott við okkur.

Ég strengi engin áramótaheit. En áramótavonin mín er að fólk fari að horfa meira fram á veginn – og á góðu hliðarnar á lífinu, sem eru þrátt fyrir allt svo margar. Já, ég veit að þær eru mismargar og sumum er fyrirmunað að sjá þær eða veita þeim þá athygli sem þær eiga skilið.

Ég hef fulla trú á að árið 2011 verði gott. En ég er líka jákvæð bjartsýnismanneskja eins og ég sagði.

Gleðilegt nýtt ár. Og þakka ykkur öllum fyrir 2010. Það er komið í minningasjóðinn.

Ömmur og reynsla

2010-11-28T15:50:00.002Z

Dóttursonurinn er í heimsókn um helgina og við röltum saman í bæinn. Fórum inn í bókabúð og ég var að fletta matreiðslubókum eða einhverju ámóta og hann var eitthvað að grúska við næsta borð. Þegar ég gekk til hans varð hann frekar skrítinn á svipinn, enda reyndist hann hafa verið að fletta kynlífsstellingabók.

- Sjáðu amma, sagði hann og þóttist vera hneykslaður. - Er ekki skrítið að gefa út svona bækur?

- Ja ... sagði ég. - Við gefum þær út.

- Ó, sagði drengurinn.

- Og ég var einmitt að vinna í þessari, lesa textann yfir og stytta hann og svona.

- Þú? sagði hann vantrúaður. - Af hverju varst þú látin gera það?

- Ja ... ætli það sé ekki bara af því að ég er svo vön, sagði ég.

Svo sá ég svipinn á drengnum og flýtti mér að bæta við:

- Að lesa yfir svona texta, meina ég.

- Sjúkkit, sagði barnabarnið. - Ég hélt ...

- Af því að ég er svo gömul og lífsreynd, sagði ég.

Svo ræddum við það ekki meir.

Flutt um set

2009-11-26T21:59:00.000Z

Búin að flytja mig hingað.

Vonlaus plöggari

2009-10-22T19:22:00.001Z

Ég er líklega alltof lélegur plöggari fyrir sjálfa mig. Alltaf að missa af einhverjum tækifærum til að koma mér á framfæri. Ég á til dæmis tuttugu ára höfundarafmæli þessa dagana. Það væri kannski tilefni til að gera eitthvað en það var rétt að ég mundi eftir því sjálf svo það er varla von að aðrir geri það. Mig langar reyndar að halda partí, ekki af því að þetta sé eitthvað merkilegur áfangi en mér finnst bara gaman að halda partí, en má alls ekki vera að því. Ekki þessa dagana allavega.

Ég sá líka einhvers staðar áðan að það þótti frétt að Brekku-Villi væri að gefa út nítjándu bókina sína. Ég held að ég hafi einmitt gefið út nítjándu bókina mína á þessu ári (eða átjándu eða tuttugustu, það fer eftir því hvernig er talið) en það var ekki frétt. Samt er ég nú mikið yngri en Villi og hef haft styttri tíma í að skrifa þessar nítján bækur. Eða hvað þær eru annars margar. - Reyndar á ég ekki von á að vera enn að skrifa hálftíræð, ef út í það fer.

Þegar gerður er samningur um að þýða bók eftir einhvern höfund á útlensku og gefa út í Búlgaríu eða einhvers staðar kemur það á forsíðu Moggans. Eða allavega baksíðunni. Þegar ég frumsamdi bók á ensku um árið og fékk hana gefna út af forlagi í Njújork (ókei, reyndar forlagi sem hefur sérstakan áhuga á matreiðslubókum frá undarlegustu stöðum), þá kom aldrei nein frétt um það nokkursstaðar. Enda var ég svosem ekki að láta neinn vita af því, svo það var nú varla við því að búast.

Vonlaus plöggari, sem sagt.

Gerði samt eitt í dag sem ég lofa að láta vita ef eitthvað kemur út úr. Annars mun ég þegja mjög vandlega ...

Ef þér hefur verið nauðgað tryggjum við þig ekki ...

2009-10-21T23:46:00.003Z

Bandaríkin: Konur sem hefur verið nauðgað og fengið einhvers konar meðferð á eftir fá ekki sjúkratryggingu.

Eða þær geta valið um sjúkratryggingu eða alnæmisvörn, til dæmis.

Það eru ýmsir pottar brotnir hér á Íslandi, vissulega. Eins og má lesa um í bókinni hennar Þórdísar Elvu.

En þó ekki svona illa.

Ormamjólk

2009-10-19T14:56:00.000Z

Svona í tilefni af stóra spaghettímálinu, þá langar mig að gamni að skjóta hér inn uppskrift að fersku pasta úr Einföldu matreiðsluvasakveri fyrir heldri manna húsfreyjur, sem kom út árið 1800 en hefur líklega verið skrifað að mestu í Noregi veturinn 1783-1784. Veit svosem ekki hversu algeng pastagerð var hjá íslenskum heldri manna húsfreyjum snemma á 19. öld - en uppskriftina höfðu þær allavega. Þetta er nú bara makkarónusúpa en kallast hér ormamjólk, sem er kannski ekki mjög lystvekjandi.

,,Handa 5 eður 6 mönnum eru tekin 2 egg og slegin vel í sundur með fullum tekoppi af vatni í skál; svo er þar saman við hrært, svo mikið af hveitimjöli, sem það getur viðtekið, uns það er orðið að hörðu deigi; það er síðan vel hnoðað og á hreinu borði eður fjöl með kefli útflatt svo þunnt, sem allramest verður, litlu af hveiti sáð undir og ofan á, svo það ekki loði við, og er því oft snúið, hveiti ásáð, og keflað sem þynnst. Þetta þunna deig er nú skorið sundur í eins og 2ja fingra breiða enda, og eru 3 af þeim lagðir hvör ofan á annan, og mjög þunnt ásáð af hveiti yfir og undir og á milli þeirra, svo hvörgi loði við. Svo eru þessir endar skornir upp með velbeitum knífi þvert yfir um, eður þó nokkuð skáhallt, svo fint og mjótt, sem verður, og því betri eru þeir, sem mjórra og skáhallara er skorið. Þegar allt deigið er þannig uppskorið, er þessum mjóu tægjum ruglað lauslega saman á diski, á þær sáð litlu af hveiti, svo ekki loði hvör við aðra; en þegar mjólkin sýður, eru þær látnar útí, ásamt litlu af steyttu kaneli og sykri, kemur þá á þær bugða eða snúningur, svo líta út, sem ormar innan um mjólkina, af hvörju hana nefna má ormamjólk."

Því má bæta við að þessi réttur er til í danskri matreiðslubók frá 1710, ef ég man rétt, svo að pastagerð var hreint ekki óþekkt á Norðurlöndum fyrr á öldum.

Spaghettíbrot

2009-10-15T23:11:00.004Z

Aðeins meira um spaghettí - sko, auðvitað er alveg í himnalagi að brjóta spaghettí í sextán parta ef fólk vill svo við hafa. Þónúværi. Svo ég vitni í gúrúana hjá Ochef:

,,Italians and many, many other people absolutely forbid the practice. Marcella Hazan, in The Essentials of Classic Italian Cooking, says, "Do not break up spaghetti or any other long pasta into smaller pieces." Many other Italian cookbooks we checked make no mention of the practice, presumably because the barbarity of it never crossed the writers' minds. ... At Ochef, we often come out on the side of free will (at least as regards cooking), and though you might go straight to Italian cooking hell, we support your right to break spaghetti in half before cooking."

En það er bara ekki náttúrulegt að brjóta spaghettí í tvennt, sko. Sem sannast á því að ef maður tekur spaghettílengju, heldur um endana og beygir þar til hún brotnar, þá brotnar hún nánast aldrei í tvennt. Og ef þið trúið mér ekki getið þið bara lesið um það hér. - Gott ef gaurarnir fengu ekki Ig-Nóbel-verðlaunin fyrir þetta. Bara eins og Davíð.

Að sjóða pasta

2009-10-15T20:44:00.003Z

Sko ...

Maður notar stóran pott með miklu vatni sem á að vera bullsjóðandi þegar pastað er sett út í. Ég endurtek: Bullsjóðandi.

Maður brýtur ekki spaghettí niður áður en það fer í pottinn.

Maður saltar vatnið nokkuð ríflega en setur alls ekki olíu út í. Það kann að vera að hún dragi úr líkum á að pastað loði saman (en mest af henni flýtur þó bara ofan á) en það gerist hvort eð er ekki ef það er rétt soðið og hún getur gert það hálfslepjulegt og kemur í veg fyrir að það bindist sósunni eins vel þegar það er tilbúið.

Maður passar að suðan komi upp eins fljótt og mögulegt er eftir að pastað er komið út í. Sem er mjög fljótt ef vatnið var almennilega sjóðandi fyrir. Maður setur helst ekki lok yfir og alls ekki nema á meðan suðan kemur upp aftur.

Maður hrærir í öðru hverju fyrstu 2 mínúturnar eða svo því það er þá sem sterkjan kemur út á yfirborðið á pastanu og það getur límst saman - eftir það ætti hreyfingin á vatninu (sem á jú að vera bullsjóðandi) að duga til að skola sterkjunni af og koma í veg fyrir að pastað límist.

Maður hefur vatnið semsagt bullsjóðandi allan tímann. Og tekur tímann. Og smakkar pastað a.m.k. mínútu áður en maður heldur að það sé tilbúið.

Það er góð regla að taka frá a.m.k. einn bolla af pastasoði áður en því er hellt af pastanu ef þarf að þynna sósuna. Pastasoðið er fínt í það, með sterkju og salti og öllu.

Maður hellir pastanu í sigti og lætur renna snöggt af því en lætur alls ekki buna kalt vatn á það. Til hvers í ósköpunum? Svo setur maður það beint út í heita sósuna. Þannig drekkur það hana best í sig.

Og ekki of mikla sósu. Ef maður vill mikla sósu er gott að setja aðeins hluta hennar saman við pastað og bera hitt fram sér.

Það er enginn sérstakur galdur að sjóða pasta. En það verður betra ef það er gert rétt.

Samkeppni, bækur og kjúklingar

2009-09-24T09:06:00.001Z

Þegar Forlagið varð til við samruna JPV og Vegamóta (MM, Vöku-Helgafells og Iðunnar) fyrir tveimur árum gerðist það undir vökulu auga Samkeppniseftirlitsins eins og er fullkomlega eðlilegt. Við vorum svosem ekki sátt við öll skilyrðin sem eftirlitið setti. Það hefur að vísu orðið minna úr því en til stóð að selja burt réttindi að tilteknum bókum eða ritsöfnum, einfaldlega vegna þess að enginn hefur fundist kaupandinn. En það er annað mál.

Annað skilyrði setti eftirlitið sem almenningur hefur meira orðið var við og það er að Forlaginu er óheimilt að ,,... birta með nokkru móti söluverð endurseljenda á bókum sem Forlagið gefur út." Sem þýðir til dæmis að við megum - eitt forlaga - alls ekki setja leiðbeinandi verð á bækurnar okkar í Bókatíðindum. Þetta er reyndar ekki stórmál fyrir Forlagið þannig séð en mjög óþægilegt fyrir starfsfólk bókaverslana, sem kvartar mikið yfir því að geta ekki flett upp verði í Bókatíðindunum eins og hjá öðrum forlögum - og ekki síður auðvitað fyrir almenning, sem sjálfsagt heldur upp til hópa að þetta sé eitthvert dörtí trikk hjá okkur til að fela hvað bækurnar okkar séu dýrar, eða eitthvað ámóta. Ljótt ef satt væri.

En nú horfir allt til betri vegar. Ég horfði nefnilega á Kastljós í gær og þar útskýrði háttvirtur sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að nú væru breyttir tímar og þyrfti ekkert að taka mið af samkeppnissjónarmiðum. Hvað þá lögum. Svo að við hljótum að geta sett verð á allar okkar bækur í Bókatíðindunum, sem akkúrat er verið að vinna í núna - með blessun ríkisstjórnarinnar (eða allavega Jóns Bjarnasonar). Það hlýtur eitt að ganga yfir bækur og kjúklinga.

Er það ekki?

Um vandamál, Stephensena og matreiðslubækur

2009-09-18T20:58:00.002Z

Einu sinni hélt ég því fram að það mætti bæta úr öllum ágöllum við að búa á Íslandi með því að fá nógu helvíti öflugan dráttarbát og draga landið eins og þúsund kílómetrum sunnar á hnöttinn. Ég meinti þetta alveg (svona án tillits til praktískra vandamála við framkvæmdina).

Ég er búin að skipta um skoðun. Ég kann orðið vel við mig hér norðurfrá. Og það duga engir dráttarbátar til að leysa vandamálin.

Á svona tímum er alveg ágætt að sökkva sér ofan í átjándu öldina. Með öllum hennar hungursneyðum og harðindum og eldgosum og ísárum og bólusóttum og frostavetrum og veseni. Hjálpar til að setja hlutina í samhengi. Menn voru samt að pæla í sömu hlutunum þá - svona stundum. Að breyttu breytanda.

,,Hvörninn verður svo forsjállega búið á flestum jörðum og hjáleigum til sveita og við sjó á Íslandi, að komizt verði að mestu, ef eigi öllu leyti hjá útlendra matvæla kaupum í góðu, meðal- eður jafnvel bágara árferði?" spurði einhver Stephensenanna 1787.

Þetta er nú alveg í fullu gildi. En svo bætti hann við:

,,Finnist það ómögulegt fyrir tómthúss- eður þurra-búða fólk á Íslandi að ánvera útlendra matvæla, þá spyrst: Er tómthúss- eður þurrabúða-fólk við sjó landinu meir til nota en byrði? Getur það ei gagnazt sjálfu sér og landinu meir í sveitum en við sjó? Og hvörninn verður því þá bezt og kostnaðar-minnst þar til hjálpað?"

Þetta er nú kannski ekki alveg lausn í dag, að senda bara alla upp í sveit. Enda útrásarvíkingar búnir að kaupa upp sveitirnar, meira og minna.

Og svo auglýstu Stephensenarnir eftir handriti að matreiðslubók og lofuðu 20 ríkisdölum í verðlaun fyrir besta handritið.

Það kom mér ekki á óvart. Þeir voru upplýsingarmenn og vissu sínu viti. Matreiðslubækur leysa mörg vandamál. Duga kannski ekki alveg til að leysa allt sem nú steðjar að. En hjálpa til, mikil ósköp.

Af keppnum, kryddum, verðum og veðrum

2009-09-17T10:19:00.003Z

Það er alltaf verið að segja manni að þetta eða hitt nafnorðið sé ekki til í fleirtölu í íslensku. Sem er náttúrlega þvæla því ef hægt er að mynda fleirtölu af orðinu með góðu móti, ef fleirtalan er út af fyrir sig rökrétt og jafnvel allt að því nauðsynleg og hefur verið notuð - hvernig er þá hægt að fullyrða að hún sé ekki til í íslensku? Það má svo alltaf deila um hvort fleirtölumyndin eigi að teljast gott mál eða ekki - en það er allt annar handleggur.

Meira að segja Íslensk málstöð viðurkennir þetta. Tvö dæmi sem málvöndum er gjarnt að hneykslast á eru keppni (keppnir) og verð (öll verð) en hér eru tilvitnanir í málfarsbanka málstöðvarinnar:

,,Fleirtalan keppnir á aðeins við þegar talað er um kappleiki eða mót en ekki þegar orðið merkir: kapp. Það sama á við um orðið samkeppni. Það var gífurlega mikil samkeppni í öllum ljóðasamkeppnunum sem þau tóku þátt í."

,,Gott verð, lágt verð, hátt verð. Síður "góð verð", "lág verð", "há verð", þó virðist ekki alltaf hægt að komast hjá því að nota verð í fleirtölu. Til að mynda í setningunni: öll verð eru án virðisaukaskatts. Þess ber einnig að geta að fleirtalan kemur þegar fyrir í fornmáli (í Auðunar þætti) og í samsetningum á borð við kýrverð og ærverð er verð tölubeygt."

Einu sinni fékk ég grein til baka úr prófarkalestri með athugasemdinni: ,,Krydd er ekki til í fleirtölu." Og kom þá fyrir lítið þótt ég vitnaði í Guðbrand biskup, Magnús prúða og Jón Grunnvíking, sem allir töluðu um kryddin án þess að skammast sín fyrir.

Mér datt þetta í hug á dögunum þegar ég rakst á einhverja fleirtöluhneykslunarumræðu. Og þá fór ég að velta fyrir mér: Hvernig ætli málvöndum nútímans yrði við ef eitthvert ungskáldið sendi frá sér kvæði þar sem sjá mætti línurnar:

Svört verða sólskin
um sumur eftir,
veður öll válynd.
Vituð ér enn eða hvað?

Safnast þegar saman kemur

2009-09-15T08:59:00.000Z

Mig langar að vekja athygli á því - ef þið eruð með aðgang að snara.is - að þá var ég að bæta 350 uppskriftum af ýmsu tagi inn í uppskriftasafnið þar, svo að það styttist í að þar verði að minnsta kosti 5000 uppskriftir. Ég ætlaði reyndar að vera búin að ná því marki í sumar en það dregst augljóslega eitthvað.

(Þeir sem eru áskrifendur að snara.is fá náttúrlega einhverja tugi af orðabókum og kortabókum og nafnabókum og orðstöðulyklum og svoleiðis dótaríi í kaupbæti við Matarást og uppskriftasafnið ...)

Þetta var plögg dagsins.

Matarinnkaup kreppuhúsmóður

2009-09-13T18:19:00.002Z

Ég fór í búð í gær. Venjuleg laugardagsverslunarferð og ég var bara að kaupa handa mér því að ég á ekki von á gestum næstu daga (og Sveinbjörn er léttur á fóðrunum) svo að þetta voru afskaplega dæmigerð innkaup á mínu heimili. Það sem ég keypti var:

2 kíló grísabógur
1 bréf magurt beikon, 140 g
1 stykki sterkur Gouda, 525 g
2 350 g dósir grísk jógúrt
2 lítrar léttmjólk
2 lítrar appelsínusafi
1 bakki ferskt rósmarín
1 dós Ora túnfiskur í olíu
1 dós ljóst síróp (Tate&Lyle, 454 g)
4 sítrónur
1 poki blönduð salatblöð, íslensk (Gullfoss)
6 íslenskir tómatar
3 bökunarkartöflur, 900 g
1 vel þroskað avókadó, 400 g
1 stór laukur
1 rauðlaukur (sem að vísu reynist heita rauð paprika á strimlinum)

Þetta er handa mér í matinn í svona fimm daga (túnfisksalat með tómötum, salatblöðum, avókadó og harðsoðnu eggi (til í ísskápnum); pörusteik með bökuðum rósmarínkartöflum; grísasamlokur með beikoni og osti og salat með; svínakjötssalat með avókadó, tómötum, rauðlauk og beikonkurli; og þá er enn einhver afgangur af kjötinu sem gæti verið biximatur með kartöflum og lauk eða smátt skorið svínakjöt með tómötum undir gratíneraðri kartöflustöppuþekju eða eitthvað allt annað. Mjög ólíkir réttir svo að maður hefur ekki á tilfinningunni að sé verið að borða afganga. Svo er jógúrt í morgunmatinn og út í hana kannski síróp eða hunang eða einhver sulta úr ísskápnum.

Þannig að ég er með allt sem ég þarf í fimm daga, sýnist mér, og líklega afganga (af afgöngunum) til að taka með í nestið og borða í hádeginu. Það er ekkert brauð inni í þessu en ég baka allt mitt brauð sjálf þessa dagana og er vel birg af hveiti. Og eitthvað á ég nú í skápnum sem ég nota. En svo til allur maturinn fyrir fimm daga er samt inni í þessu.

Þetta kostaði 4666 krónur allt saman. Og - svona miðað við þessa síðustu og verstu tíma og allt það - þá finnst mér það bara hreint ekkert mikið. Næstum upp á krónu sama og ein stór pepperónípítsa á Pizza Hut (ekki að ég færi nokkurntíma að sækja mér pítsu á Pizza Hut, sko ...). Grísabógurinn kostaði svipað og stór pylsupakki. Og í þessu er grænmeti og ferskt rósmarín og 700 króna oststykki og fleira. Meirihlutinn íslenskar vörur.

Sko, víst er dýrt að kaupa í matinn. En það er sannarlega ekki sama hvað maður kaupir. Eða hvar, ef út í það fer.

Ég veit ekki með ykkur en nú orðið kaupi ég aldrei nokkurn skapaðan hlut án þess að athuga hvað hann kostar. Og ef mér finnst eitthvað of dýrt, þá einfaldlega kaupi ég það ekki. Ég hugsaði ekki þannig fyrir ári; fylgdist að vísu sæmilega með verði en ef mig vantaði/langaði í eitthvað keypti ég það oftast þótt mér þætti það dýrt.

En ekki núna. Og það er gott. Auðvitað kemur fyrir að ég þarf að breyta kvöldverðarplaninu í búðinni af því að ég tími ekki að kaupa hráefni sem stóð til að elda. En það verður þá bara að hafa það.

Og pörusteikin sem er í ofninum er farin að ilma verulega vel ...

Við Sveinbjörn

2009-09-13T12:18:00.001Z

Við Sveinbjörn erum að gæða okkur á kexi og osti og gráfíkjusultu í morgunmat, annan daginn í röð. - Hér sperra nú lesendur sem ekki eru Facebook-vinir mínir kannski eyrun (eða hvessa augnaráðið, er líklega réttara að segja) og halda kannski að ég hafi í blogghléinu gert alvöru úr því sem ég er búin að tauta um í mörg ár og fundið mér einhvern kall að elda oní.

En slík er nú framtakssemin ekki. Sveinbjörn er húsfluga sem hefur verið þaulsætin hér í íbúðinni í einhverjar vikur og er þátttakandi í húshollningunni. Reyndar stóð ég í þeirri meiningu að húsflugur væru frekar skammlífar en ef það er rétt og þetta er ekkert alltaf sama flugan, þá villir hún allavega býsna vel á sér heimildir og aldrei sést nú nema ein í einu. En ég er reyndar hvorki mannglögg né fjárglögg og örugglega ekki fluguglögg heldur. Kannski er þetta ný fluga á hverjum degi.

En allavega, þegar svo var komið að ég var farin að heilsa flugunni upphátt þegar ég kom heim úr vinnunni á daginn sá ég að þetta dugði ekki og hún varð að fá nafn. Svo að nú heitir hún Sveinbjörn.

Hmm, kannski ætti ég að fara meira út á meðal fólks.

Gráfíkjusulta með rósmaríni

2009-09-12T09:30:00.005Z

Fyrst ég lofaði þessari uppskrift áðan í beinni útsendingu verð ég víst að standa við það ...

Hún er frekar gróf og kornótt, ef maður vill fínni sultu er best að mauka hana mjög vel og hafa aðeins meiri vökva með, setja hana svo aftur í pottinn þegar búið er að mauka hana og sjóða áfram þangað til manni finnst hún hæfileg.

Gráfíkjusulta með rósmaríni

250 g gráfíkjur
2 msk ferskt rósmarín, saxað
150 ml appelsínusafi
2 msk sítrónusafi
6 msk hrásykur (eða hvítur sykur)
nýmalaður svartur pipar

Gráfíkjurnar skornar í bita og settar í pott með appelsínu- og sítrónusafa, sykri og nýmöluðum svörtum pipar eftir smekk. Látið malla í 10-15 mínútur við hægan hita (smárifa á lokinu á pottinum), eða þar til mestallur vökvinn er gufaður upp (fáeinar matskeiðar eftir, bæta við meira ef uppgufun er of mikil). Látið kólna aðeins og maukað í matvinnsluvél. Smakkað, sykri eða sítrónusafa eða pipar bætt við ef þarf, og sett í krukku.

Þessi sulta er ekkert sérstaklega sæt en það má alveg nota töluvert meiri sykur. Ég hef hana t.d. með vel þroskuðum osti en svo ætla ég líka að gera tilraun og nota hana á pítsu með hráskinku og þá er betra að hún sé ekki mjög sæt …

Svo er ég líka að hugsa um að prófa balsamedik í staðinn fyrir sítrónusafa en hef ekki komist svo langt í tilraununum.

Ég er ekki viss hvað sultan geymist lengi vegna þess að sykurmagnið er ekki meira en hún þarf að vera í ísskáp.

Um undarlegar tilviljanir

2009-09-11T19:49:00.001Z

Tilviljanir, já. Það er tilviljun að ég hafði einmitt ákveðið í gærkvöldi að blogga um helgina. Þetta þarna sem ég vil ekki nefna en byrjar á I og endar á save er út af borðinu - í bili allavega - og ég kemst þá kannski í bloggstuð aftur, en svo var ég búin að ákveða að skrifa um tilviljanir og það rúmast ekki á Facebook. Og svo komst ég sveimérþá að því í DV í morgun að einhverjir sakna mín af blogginu.

En það var alls ekki tilviljunin sem ég ætlaði að ræða. Neinei.

Þegar maður er að lesa skáldsögu eða lesa yfir handrit höfundar rekur maður stundum hornin í eitthvað og hugsar nei, þetta gengur ekki upp, þetta væri allt of mikil tilviljun, þetta er allt of ótrúlegt. Svona eru hlutirnir bara ekki.

Sannleikurinn er samt sá að tilviljanir geta verið alveg ótrúlega ótrúlegar. Jafnvel svo að hjátrúarfyllri manneskja en ég gæti farið að trúa því að eitthvað yfirnáttúrulegt byggi á bak við. Það geri ég nú ekki þannig að ég verð bara að játa að að tilviljanir geta verið - verulega sláandi.

Ég tek fram að ég veit ekkert um fólkið sem hér kemur við sögu og ef einhver aðstandandi eða annar sem til þekkir skyldi lesa þetta biðst ég afsökunar, ég er alls ekki að skrifa um fólkið sem slíkt, bara atvik.

Á sjöunda áratug síðustu aldar urðu tvö banaslys í miðborg Reykjavíkur með fjögurra ára millibili. Í báðum tilvikum var um að ræða steinhús byggð um 1927, fjögurra íbúðahæða, í sambyggðri húsalengju, við götu kennda við fornkappa. Fimm mínútna gangur á milli húsanna. Í báðum tilvikum stóð yfir samkvæmi í risíbúðinni. Manneskja á þrítugsaldri sem var í samkvæminu opnaði glugga, fór út á bratt þakið, missti fótanna, hrapaði beint niður á gangstéttina rétt við útidyrnar og dó samstundis.

Þetta voru semsagt undarlega lík slys þótt sumt væri reyndar ólíkt - og ég tek fram að ég veit ekkert um þau nema það sem fram kom í blöðum á sínum tíma. Ég er búin að leita töluvert og finn engin önnur svipuð slys á sama áratug að minnsta kosti.

Það er samt alls ekki ótrúlega tilviljunin. Neinei, þetta er allt innan trúlegra marka.

En - þessi hús voru Kárastígur 9a og Grettisgata 71.

Fyrir þá sem ekki vita skal upplýst að ég bý á Grettisgötu 71, þriðju hæð, og bjó áður á Kárastíg 9a, þriðju hæð.

Það finnst mér svolítið ótrúleg tilviljun. Svolítið mikið ótrúleg, eiginlega. Svo ótrúleg að ef ég læsi um það í skáldsögu mundi ég hugsa ,,Kommon ..."

Bara til að taka af öll tvímæli, ég vissi ekki af slysinu á Grettisgötunni fyrr en eftir að ég keypti íbúðina (hafði reyndar heyrt um það stuttu eftir að það gerðist 1965 frá frænda mínum sem bjó í húsinu á móti en var búin að steingleyma því þegar systkini mín rifjuðu það upp) og vissi ekki af slysinu á Kárastígnum öll 16 árin sem ég bjó þar og ekki fyrr en ég var að fletta á timarit.is í sumar.

Þannig að nei, ég var ekki að leita uppi hús með þessa sögu. Væri þó kannski áhugavert út af fyrir sig, hjá skáldsagnapersónu alltsvo. Miðaldra einfari sem vill bara búa í húsum með slysasögu.

En ég er ekki svoleiðis (jú, miðaldra einfari, vissulega), Og svo mikið er víst að ef ég skyldi nú einhverntíma skipta um íbúð og finna mér nýja íbúð á þriðju hæð í gömlu steinhúsi í miðbænum - ja, þá mun ég kynna mér sögu rishæðar hússins rækilega áður en ég kaupi.

Til öryggis.

Perukryddbrauð

2009-07-17T18:34:00.004Z

Og hér er hin kakan. Bökunartíminn er enn meiri óvissuþáttur hér því það fór öryggi í miðju kafi (ég þarf virkilega að fara að gera eitthvað í þessu) og ég tók ekki eftir því strax. En ofninn var enn vel heitur þegar það uppgötvaðist og ég átti öryggi. Þarf að fara í Brynju á morgun ...

Það er fámennt en góðmennt í vinnunni. En það gekk samt vel á kökurnar þegar ég mætti með þær í morgun.

Perukryddkaka

3 perur
425 g hveiti
85 g hafragrjón
3½ tsk lyftiduft
2 ½ tsk kanell
½ tsk negull
½ tsk salt
125 g púðursykur
4 egg
300 g grísk jógúrt eða hreint skyr
100 ml matarolía
50 g valhnetukjarnar, grófmuldir (má sleppa eða nota meira)

Ofninn hitaður í 160°C. Perurnar flysjaðar, kjarnhreinsaðar og skornar í fremur litla bita. Hveiti, hafragrjónum, lyftidufti, kanel, negul, sakti og púðursykri blandað vel saman og síðan er eggjum, jógúrt og olíu hrært saman við – best að hræra ekki meira en þarf til að allt blandist vel saman. Að lokum er perum og hnetum blandað saman við. Sett í fremur stórt jólakökuform og bakað neðarlega í ofni í … tja … 1½ klst? Best að stinga í miðja kökuna með prjóni, ef hann kemur hreinn út er hún tilbúin. Látin kólna í forminu.

Peruostakaka

2009-07-17T18:27:00.003Z

Það gleymdist að minnka pöntunina hjá Ávaxtabílnum á meðan flestir eru í sumarfríi í vinnunni svo að það var til dobía af perum. Frekar litlum, þéttum, rauðleitum og krúttlegum. Ég man ekki fyrir víst hvað tegundin heitir. En allavega var ég send með þær heim að baka úr þeim.

Ég bakaði tvær sortir og hér er önnur. Þetta er bökuð ostakaka og í sjálfu sér má nota ýmiss konar ávexti og bragðbæta fyllinguna á ýmsan hátt. Venjulega mundi ég nota 600 g af rjómaosti en ég átti ekki meira svo þetta varð að duga - og gerði það alveg.

Bökunartíminn er svolítið óviss, sá sem ég gef upp hér ætti að passa fyrir venjulegt springform en það sem ég notaði er stærra og því verður kakan þynnri og bökunartíminn heldur styttri (eða kakan verður dálítið dökk á jöðrunum).

Peruostakaka

5-6 perur
200 g Homeblest (eða annað kex)
50 g smjör, lint
400 g rjómaostur, mjúkur
200 g sýrður rjómi
4 egg
100 g sykur, eða eftir smekk
korn úr 1 vanillustöng eða 1 msk vanillusykur

Ofninn hitaður í 160°C. Perurnar flysjaðar, helmingaðar og síðan kjarnstungnar (best að nota kúlujárn (melónujárn) en það má líka nota teskeið). Kexið grófmulið og síðan sett í matvinnsluvél ásamt smjörinu og hún látin ganga þar til það er orðið að mylsnu. Hellt á botninn á smelluformi og þrýst niður. Perunum raðað ofan á með skurðflötinn niður. Rjómaostur, sýrður rjómi, egg, sykur og vanilla hrært saman þar til blandan er slétt. Hellt yfir perurnar. Bakað í um 1 klst, eða þar til fyllingin er stífnuð við jaðrana en dúar enn svolítið í miðjunni. Þá er slökkt á ofninum, hann hafður hálfopinn og kakan látin kólna í honum í um hálftíma áður en hún er tekin út. Látin kólna alveg (í ísskáp) áður en hún er losuð úr forminu.

Grillkjöt, steliþjófar og matarsmekkur

2009-06-25T15:19:00.000Z

Þessi hér er líklega meira sammála Stjána Júl en mér, Jónasi og Matta.

Ég hef svosem ekki kannað status á kjötborðum í Kópavogi, hann er kannski ekki nógu góður fyrst maðurinn var að leggja á sig að brjótast inn til að stela grillkjöti (sem er oftastnær bölvað óæti auðvitað); held þó að þau séu þar enn til. En svo er sannarlega ekki víða um land (og raunar ekki heldur í mörgum hverfum á höfuðborgarsvæðinu). Þá sjaldan ég fer í sumarbústað á Suðurlandi reyni ég að taka með mér allt það kjötmeti sem ég mögulega get að heiman því að ef maður er ekkert mikið fyrir forkryddað grillkjöt eða pylsur er kannski ekkert annað að fá (ekki einu sinni frosið) nema keyra tugi kílómetra - þá er kannski séns að finna ókryddað kjöt í kæliborði ef heppnin er með.

Þetta segir auðvitað ekkert um matarsmekk landsbyggðarbúa því að það er ekki fólkið á staðnum sem er að kaupa grillkjötsruslið í þessum búðum, það veit betur. Þetta segir líklega mun meira um hvað sumarbústaðafólkið lætur bjóða sér. Það er það sem hefur lélegan matarsmekk (með undantekninum vitaskuld, til dæmis mér og Jónasi og Matta).

Hmm, kannski var grillkjötsþjófurinn bara á leið í bústað.

Nýbakað fyllt brauð - gerist ekki betra

2009-06-13T20:06:00.003Z

Ég baka enn brauð, næstum á hverjum degi. Í dag var það fyllt brauð með skinku, basilíku og osti. Tók dálítinn bita af deigi úr ísskápnum (svona fjórðung, kannski rúmlega), togaði hann út í ferning og lét lyfta sér í 20 mínútur, setti þá slatta af spænskri skinku, hrúgu af basilíkublöðum og 3-4 kirsiberjatómata á miðjuna og kleip barmana saman utan um deigið og lét lyfta sér í 20 mínútur í viðbót. Setti nokkra bita af Havarti ofan á og bakaði við 225°C í svona 35 mínútur. Svo bara rauðvínsglas með. Hefði kannski gert svolítið grænt salat með ef ég hefði nennt en ég nennti ekki.

Rabarbara- og jarðarberjamúffur

2009-06-13T18:43:00.003Z

Við Hekla bökuðum þessar ágætu rabarbara- og jarðarberjamúffur áðan. Sem geta reyndar alveg verið bara rabarbaramúffur en ég átti örfá frosin ber í poka.

Rabarbara- og jarðarberjamúffur

3 egg
150 g sykur
50 g smjör, lint
60 ml (4 msk) olía
200 ml hrein jógúrt
1/2 tsk vanilluessens (eða dropar)
300 g hveiti
2 tsk lyftiduft
1/2 tsk matarsódi
örlítið salt
200 g rabarbari
nokkur frosin jarðarber (má sleppa)

Ofninn hitaður í 190°C. Egg og sykur þeytt saman, smjör og olía hrært saman við og síðan jógúrt og vanilluessens. Hveiti, lyftidufti, matarsóda og salti blandað saman og hrært saman við hitt. Rabarbarinn skorinn í bita og jarðarberin líka og blandað saman við. Sett í múffuform (ég er með málmform sem ég klæði innan með pappírsformi, þetta urðu 20 múffur) og bakað á næstneðstu rim í um 16 mínútur)

Maturinn minn

2009-06-11T18:34:00.003Z

Ég er afskaplega ánægð með viðtökurnar sem bókin mín hefur fengið, hún hefur selst mjög vel og komst í næstefsta sæti í heildarlistanum hjá Eymundsson á dögunum (en nú kemst þar náttúrlega ekkert að nema hruns- og kreppubækur). Allir sem á annað borð hafa tjáð sig um bókina við mig hafa verið mjög ánægðir með hana, sem er auðvitað frábært.

Ég man ekki hvort ég var búin að segja það en þetta er eiginlega sú bóka minna sem ég er langánægðust með og er kannski sú sem er mest ,,ég", ef svo má segja, þ.e. þetta er maturinn sem ég elda hvunndags fyrir mitt fólk. Þetta gildir reyndar líka um myndirnar, ég ákvað strax í upphafi að nú yrði ekki farið í búðir og fenginn lánaður trendí og smart borðbúnaður, við myndum bara nota það sem ég ætti til (reyndar lagði stílistinn til fáeina diska og dúka) og þess vegna eru myndirnar mjög heimilislegar - sem er afskaplega 2009, er það ekki? Ég get bent á þær og sagt: Þennan dúk keypti ég í Rúmfatalagernum og þessar servíettur eru af Ebay og þessi diskur er úr Góða hirðinum og þessi hnífapör fékk ég í afmælisgjöf og þessi ausa er úr Kolaportinu ... Sem sagt, býsna persónuleg bók. Heimilislegur matur í heimilislegu umhverfi.

Mér þykir dálítið vænt um þessa bók.

Rabarbara-chutney

2009-06-10T19:58:00.004Z

Kvöldmaturinn: Grillað kindafillet með steiktum kartöfluteningum og rabarbara-chutney.

Fljótlegt rabarbara-chutney

250 g rabarbari
1/2 lítill laukur
3 cm biti af engifer
4 msk edik (ég notaði ljóst balsamedik af því að ég átti afgang í flösku)
75 g púðursykur
nýmalaður pipar
ögn af salti
e.t.v. vatn

Rabarbarinn skorinn í fremur stóra bita, laukurinn saxaður smátt og engiferinn mjög smátt. Allt sett í pott, hitað að suðu og látið malla í um 15 mínútur; vatni bætt við eftir þörfum svo maukið brenni ekki. Smakkað og bætt við ediki, sykri, pipar eða salti eftir þörfum.

Brauð með óvæntu áleggi ...

2009-06-10T10:41:00.002Z

Það er víst ekki hægt að halda því fram að þetta sé brennd rúsína. (Eins og gert var við meintan rottuskít í rúgbrauði frá Sauðárkróksbakaríi fyrir fjöldamörgum árum.)

Ég vildi það væri 2007

2009-06-09T21:57:00.002Z

Getum við plís fengið 2007 aftur? Bara pínupínustund? Svo að ég geti fengi mér svona tæki?

Það vigtar, rífur, malar, maukar, blandar, sýður, mallar, gufusýður, heldur heitu, mylur, kurlar, þeytir, gerir froðu, hnoðar, hakkar, saxar ...

Og kostar bara 800 pund. Gjafverð. Eða var það 2007.

Hvað er í hamborgurum?

2009-06-04T20:16:00.000Z

Ég borða sjaldan hamborgara aðra en þá sem ég bý til sjálf. Og var að lesa áðan grein á netinu sem jók nú ekki beinlínis löngun mína í skyndibita-hamborgara. Allavega ekki ameríska. Hér eru niðurstöður greinarinnar (úr Annals of Diagnostic Pathology) í stuttu máli:

Fast food hamburgers: what are we really eating?
Americans consume about 5 billion hamburgers a year. It is presumed that most hamburgers are composed primarily of meat. The purpose of this study is to assess the content of 8 fast food hamburger brands using histologic methods.

Eight different brands of hamburgers were evaluated for water content by weight and microscopically for recognizable tissue types. … Water content by weight ranged from 37.7% to 62.4% (mean, 49%). Meat content in the hamburgers ranged from 2.1% to 14.8% (median, 12.1%). The cost per gram of hamburger ranged from $0.02 to $0.16 (median, $0.03) and did not correlate with meat content.

Electron microscopy showed relatively preserved skeletal muscle. A variety of tissue types besides skeletal muscle were observed including connective tissue (n = 8), blood vessels (n = 8), peripheral nerve (n = 8), adipose tissue (n = 7), plant material (n = 4), cartilage (n = 3), and bone (n = 2).

Fast food hamburgers are comprised of little meat (median, 12.1%). Approximately half of their weight is made up of water. Unexpected tissue types found in some hamburgers included bone, cartilage, and plant material; no brain tissue was present. Sarcocystis parasites were discovered in 2 hamburgers.

Semsagt, kjötinnihaldið (vöðvar) í amerískum skyndibitahamborgara getur verið alveg niður í 2,1%. Hitt er vatn, bandvefur, æðar, taugar, fita, brjósk, bein og einhver jurtaefni. Enginn heilavefur fannst í sýnunum, það er nú ágætt - en einhverjir hnýslar sem ég kann ekki skil á í tveimur sýnum af átta.

Langar einhvern í hamborgara?

Góðærisgulltertan

2009-06-02T21:24:00.002Z

Ég las það í Mannlífi á miðvikudaginn var (áður en blaðið kom í búðir, ég fékk það við afhendingu Gaddakylfunnar) að hátindur útrásarinnar hefði verið í boðsferð Landsbankans til Mílanó, þegar boðsgestir átu gullskreytt rísottó í einhverjum ítölskum kastala.

Ég lét mér fátt um finnast, bakaði súkkulaðiköku um kvöldið þegar ég var búin að hlusta á Einar Kára flytja Sturlungu af mikilli frásagnarlist og segja meðal annars frá útrásarvíkingum þrettándu aldar og sérlega glæsilegum veislum þeirra, og skreytti hana með blaðgullsflögum sem ég átti til síðan löngu fyrir bankahrun. Fyrir góðæri, held ég jafnvel, því þær eru drjúgar og svosem ekki oft notaðar. Og enn til afgangur.

Fór svo með hana í vinnuna morguninn eftir. Því að á Forlaginu er svo mikið góðæri að þar er borðað gull með kaffinu á fimmtudagsmorgni.

Gullskreyttar tertur geta verið ágætlega girnilegar og fallegar og hið sama er að segja um ís, eftirrétti og konfekt (sem er það sem ég hef notað mitt gullskraut á, það var keypt í Magasín í Kaupmannahöfn frekar en Illum og kostaði 19,95 krónur danskar á mun betra gengi en nú). Veit ekki með rísottó þó. Mér finnst þetta hér allavega ekkert sérlega girnilegt. Þótt þarna sé heilt gullblað.

Bakaður rabarbari með mascarpone-skyri

2009-06-02T20:15:00.002Z

Kannski aðeins of líkt rabarbaramaukinu með aðalréttinum - en samt ekki ...

Bakaður rabarbari með mascarpone-skyri

400 g rabarbari, rauður
100 g hrásykur
1 appelsína
1 stjörnuanís

Ofninn hitaður í 200°C. Rabarbaraleggirnir skornir í 8-10 cm lengjur og klofnir eftir endilöngu, nema þeir séu mjög mjóir. Raðað í eldfast mót, helst ekki látnir liggja hver ofan á öðrum. Sykrinum stráð yfir og svo er appelsínubörkurinn rifinn yfir og safinn kreistur úr appelsínunni. Anísinn settur með rabarbaranum, álpappír breiddur yfir og bakað í um 20 mínútur. Látið kólna ögn.

Mascarpone-skyr

150 g mascarpone-ostur, mjúkur
250 ml KEA vanilluskyr
2 tsk hunang, eða eftir smekk

Allt hrært vel saman og borið fram með rabarbaranum.

Andabringa með rabarbaramauki

2009-06-02T20:05:00.005Z

Allt í einu helltist yfir mig skyndileg löngun - nei, ekki til að blogga endilega, heldur í rabarbara. Annarhver maður að skrifa um rabarbara og ég á enga garðholu með rabarbara. Bakgarðurinn ógirtur og freistar manns ekki beint til að setja neitt niður.

En Oddný aumkaði sig yfir mig og bjargaði mér um nokkra rabarbaraleggi; af því að ég var bara að elda oní sjálfa mig dugði það í aðalrétt og eftirrétt og rúmlega það. Uppskriftin er samt miðuð við 4.

Rabarbaramauk með engifer

400 g rabarbari, rauður
100 g sykur, eða eftir smekk
4 cm bútur af engifer
100 ml rauðvín (eða bara vatn)
1 msk vínedik eða eplaedik

Ofninn hitaður í 200°C. Rabarbarinn skorinn smátt (í 1-2 cm bita) og settur í eldfast mót. Sykri stráð yfir. Engiferinn rifinn yfir og svo er rauðvíni og ediki hellt yfir, álpappír breiddur yfir mótið og bakað í 20-25 mínútur. Tekið út, rabarbarinn síaður frá (löginn má geyma, jafnvel gera úr honum sósu út á ís eða ávexti) og stappaður gróft með gaffli. Borinn fram með öndinni (líka gott t.d. með svína- eða lambasteik).

Andabringan var krydduð með kummini, kóríanderfræi, ögn af cayennepipar, pipar og salti og steikt í um 20 mínútur á pönnu, snúið nokkrum sinnum, látin hvíla í 5 mínútur.

Set uppskriftina að eftirréttinum inn rétt bráðum.

Allt á leið til fjandans - fyrir 34 árum

2009-05-07T21:25:00.006Z

Ég var að leita að dálitlu inni á timarit.is áðan og rakst þá á Vísi, 13. júní 1975. Þá var víst allt á leið til andskotans. Í dálkinum Vísir spyr eru nokkrir vegfarendur teknir tali og spurðir:

Hvert stefnir landið?

(danskur nemi) - Íslendingar hljóta að finna lausn á sínum efnahagsvanda, verðfall á afurðum er vonandi tímabundið.

(strætóbílstjóri) - Ekki veit ég hvað er framundan og ástandið virðist sífellt versna, óháð hvaða ríkisstjórn er við völd.

(húsmóðir) - Ég held bara að landið sé að fara yfir. Dýrtíðin er svo óskapleg að fólk lifir ekki lengur af launum.

(tæknifræðingur) - Þjóðarskútan marar í kafi eins og venjulega. Hins vegar hefur maður nú stundum séð það svartara.

(atvinnulaus) - Ég eygi ekki hvar þetta ástand tekur enda og ég treysti satt að segja hvorki ríkisstjórn né verkalýðsforystunni til að leysa vandann.

(húsmóðir) - Allt er stefnulaust nú. Gengisfellingar hafa ekkert hjálpað og því ætti að reyna einhverja aðra leið.

Ég man satt að segja ekkert hvað var í gangi í júní 1975, ábyggilega óðaverðbólga, gengisfellingar, verkföll, lánatregða, verðfall, gjaldþrot. Auðvitað ekkert nándarnærri í likingu við það sem er núna. Þó nú væri.

Sjálf var ég átján ára, í sumarvinnu á ellideild sjúkrahússins á Króknum, lét foreldrum mínum eftir uppeldið á dótturinni, sparaði sumarkaupið eins og ég mögulega gat til að eiga fyrir skólavistinni í MA næsta vetur en lét þó eftir mér að skreppa á böll í Miðgarði um helgar. Og hafði ekki miklar áhyggjur af ástandinu.

Mig langar svosem ekkert til 1975 aftur. En sumu væri ég alveg til í að skipta á.

Ótímabær fróðleikur um sörur

2009-05-06T15:25:00.002Z

Alltaf er ég nú að rekast á einhvern fróðleik sem breytir íslenskri matargerðarsögu ...

Það hefur til dæmis verið algjörlega viðtekinn sannleikur að Ástríður Guðmundsdóttir hafi fyrst birt uppskrift að sörum á íslensku, í Gestgjafanum einhverntíma seint á 9. áratugnum (man ekki ártalið fyrir víst). Það var áreiðanlega þessi uppskrift sem vakti athygli og varð til þess að breiða út söru-fagnaðarerindið um landið, enda var hún í köku- eða jólablaðinu, þegar fólk er í smákökustuði.

En fyrsta söruuppskriftin sem ég hef fundið (Sarah Bernhardt Lúxus smákökur) birtist aftur á móti í þættinum Daglegt líf í Mogganum, 3. júní 1980. Umsjónarmanns þáttarins er ekki getið en þar er einnig fjallað um sánaböð, hreingerningu á sána og frískt loft í gróðurhúsinu.

Sennilega hafa fáir freistast til að baka sörur í júní, allavega hefur uppskriftin ekki slegið í gegn fyrr en Ástríður birti hana nokkrum árum síðar.

Rétt eins og það er náttúrlega alls ekki árstíminn til að skrifa um sörur. Þurfti bara að nótera þetta hjá mér svo ég gleymdi því ekki.

Nýja bókin komin út

2009-05-05T11:43:00.000Z

Ætla bara að láta vita að bókin fer í búðir í dag ...

Aðdáendaklúbburinn ...

2009-05-05T11:01:00.000Z

Svo er hér ein síða, svona til gamans: The Harriet Klausner Appreciation Society.

Aðeins meira um blessaðan gagnrýnandann

2009-05-04T18:59:00.006Z

Fyrst ég var nú að tala um Harriet Klausner, þá er hér gott dæmi um hvernig The Klausner (eins og hún er stundum kölluð) vinnur - ég valdi Röddina (Voices) eftir Arnald Indriðason. Hún hefur skrifað um a.m.k. fjórar bækur hans; þrjár fengu fimm stjörnur, ein fjórar.

Skáletruðu kaflarnir eru umsögn Kirkus Reviews, þekkts bandarísks tímarits sem birtir umsagnir (en ekki eiginlega gagnrýni) einkum ætlaðar bókasöfnum, bóksölum o.þ.h. Ég sé engin merki þess að Harriet blessunin hafi lesið neitt annað en umsögn Kirkus Reviews (og hugsanlega baksíðutextann).

Klausner:
The grand hotel is loaded with tourists vacationing in Iceland during Christmas. However, the management calls the Reykjavik police to inform them someone murdered their doorman who doubled as Santa Claus. Police inspector Erlendur and Detectives Sigurdur Oli and Elinborg arrive at the crime scene to find in the basement the bludgeoned corpse of Gudlaugur Egilsson; a used condom hangs from his penis.

Kirkus:
Who killed Santa Claus? Reykjavík police inspector Erlendur, with sidekicks Sigurdur Óli and Elinborg, is summoned to a posh hotel to investigate the murder of Gudlaugur Egilsson, found stabbed in his modest basement digs with a condom hanging from his "ditty."

As saliva is taken from all the guests and employees, the three cops interview everyone, but no one admits knowing the victim outside of the hotel. The hotel manager confesses that he had just fired Gudlaugur, but had no motive to kill him.

Saliva samples are taken of guests and employees, none of whom admits personally knowing the 50-ish doorman/handyman. But the hotel manager sheepishly acknowledges that he'd just fired Gudlaugur, apparently leaving him with no other prospects.

Erlendur and his companions soon learn that Gudlaugur was a popular soprano as a young boy so the sleuths turn towards his family, whom he was estranged from after an incident with his father left the older Egilsson wheelchair bound.

A little digging reveals a remarkable story. Gudlaugur was a boy soprano with a brief but spectacular career. Indeed, hotel guest Henry Wapshott had come all the way from England to meet him. Talking to Gudlaugur's estranged father and sister and his old choirmaster Gabríel fills in many details of Gudlaugur's fall from fame, which involved an embarrassing public performance and a subsequent battle with his father so fierce that it left the old man confined to a wheelchair.

Erlendur personalizes the case as it reminds him of his own family, but diligently continues seeking the motive that will lead to the killer's identity if DNA testing fails to do so.
This terrific Icelander police procedural combines a strong murder investigation with Erlendur's personal crisis as the case is wearing him down. His daughter visits him though everyone assumes she is a hooker he hired, and he considers an affair with a crime scene technician.

The case affects Erlendur strangely. Suddenly very tired, he takes a room at the hotel, has obsessive thoughts about his broken family (in a hilarious scene, his drug-addicted daughter Eva Lind, visiting him in his room, is mistaken by hotel staff for a prostitute) and edges toward an affair with Valgerdur, an attractive crime-scene technician.

Readers will appreciate Arnaldur Indridason's fabulous whodunit due to predominately Erlendur (see his previous case SILENCE OF THE GRAVE).

Another top-notch mystery from Indridason (Silence of the Grave, 2006, etc.), its lyrical melancholy matched by the depth of its characterizations.

Það er nú það.

Gagnrýnandinn mikli

2009-05-04T14:33:00.005Z

Sko, Yrsa er fínn höfundur og Sér grefur gröf áreiðanlega ágætis bók, ég hef ekki lesið hana. En það segir nú ekki mikið að Harriet Klausner hafi gefið henni fimm stjörnur. Það getur vel verið að Harriet Klausner hafi einhverntíma gefið bók minna en fjórar stjörnun en það hefur þá farið framhjá mér. Ég hef aldrei séð bók fá aðra einkunn en fjórar eða fimm stjörnur hjá henni.

Hún hefur einkum látið til sín taka hjá Amazon og Barnes & Noble. Time skrifaði vissulega um Harriet Klausner fyrir tveimur og hálfu ári og þá var hún í fyrsta sæti á listanum yfir þá sem skrifa gagnrýni hjá Amazon - vegna ótrúlegra afkasta, allt upp í 30 titlar á dag. Það var út af fólki eins og henni sem Amazon breytti matinu í fyrra og raðar nú gagnrýnendum eftir því hvernig notendur meta skrif þeirra (,,helpful votes"). Þá datt frú Klausner úr fyrsta sæti niður í sæti 569 ...

Ég hef aldrei tekið minnsta mark á nokkru sem Harriet Klausner skrifar. Það vita allir að margar umsagnir hennar eru spunnar upp úr baksíðutextum. En bókin hennar Yrsu er áreiðanlega jafngóð fyrir því.

Smáviðbót: Ég sé að 2. maí, svo dæmi sé tekið, leggur Harriet inn umsagnir um 63 bækur á Amazon (fyrir utan þær sem hún dæmir hjá Barnes & Noble), svo að hún er greinilega í stuði þessa dagana. Og vinnur um helgar.

Bækurnar 63 fá allar 4 eða 5 stjörnur. Hver og ein einasta.

Heimabakað í kreppunni

2009-05-03T12:53:00.000Z

Brauð dagsins er ostabrauð. Ég ætlaði eiginlega að baka indverskt flatbrauð - eða steikja það úr skírðu smjöri á pönnu - en var búin að gleyma að gasið kláraðist í fyrradag, það fórst fyrir hjá mér að panta nýtt í gær og heimsendingarþjónustan er bara á milli 3 og 9 (vonandi man ég nú eftir að panta meira á eftir). Svo að ég notaði deigið bara í venjulegt brauð í staðinn og stráði rifnum osti og herbes de provence yfir áður en það fór í ofninn. Namminamm.

Ég er alltaf að verða hrifnari af þessari brauðbökunaraðferð sem ég lýsti hér um daginn. Samt hef ég bara notað þessa einu uppskrift enn sem komið er - en bakað úr henni ótrúlega fjölbreytt brauð, pítsur, bollur og fleira. Ég hef bakað næstum á hverjum degi síðasta mánuð eða meira (en bara búið til deig einu sinni eða tvisvar í viku).

Kosturinn er líka að það er svo auðvelt að baka fyrir einn - eða baka fyrir marga með stuttum fyrirvara.

Fyrir utan náttúrlega hvað það er mikill sparnaður að því að baka brauðið sitt sjálf/ur. Hver deigskammtur (1 kg hveiti) dugir mér í 4-5 brauð og kostar u.þ.b. 125 krónur - er það ekki minna en eitt rúnnstykki kostar sumstaðar? - sem þýðir svona 25-30 krónur pr. brauð (rafmagn til að hita ofninn reyndar ekki innifalið).

Amman og forréttirnir

2009-05-01T16:05:00.002Z

Dótturdóttirin að snuðra í eldhúsinu: -Ætlarðu að gefa okkur hráa risarækju??? (fjölskyldan er að koma í kvöldmat).

Amman: -Nei, ég ætla að elda hana.

Dótturdóttirin: -En - oj, risarækja!

Amman: -Hún er í forrétt á undan nautalundinni, þú getur þá bara borðað brauð. Ég ætla að baka nýtt baguette.

Dótturdóttirin: -Hvað er þetta með þig og forrétti????

Þegar stórt er spurt ...

Kona fer að kjósa

2009-04-25T12:57:00.001Z

Já, ég er búin að kjósa. Kom við í Eymundsson í leiðinni og keypti mér litla reglustiku með rauðri rönd á 140 krónur. Rölti svo í Ráðhúsið.

Sigmundur Davíð og frú stóðu fyrir utan og brostu framan í myndavélar. Ef sést í bakið á þéttvaxinni konu í afar litskrúðugri yfirhöfn á einhverri myndinni er það ég. Rautt og grænt og appelsínugult og hvítt - allir litir nema blátt. Veit ekki hvort það flokkast undir áróður á kjörstað. Rétt eins og tjöldin fyrir kjörklefunum eru núna hvít, var það ekki Rúnar Þórarins sem kærði bláu tjöldin síðast?

Það var engin bið í þriðju kjördeild en ég mætti Ástu Ragnheiði og manninum hennar, þau voru á leið út. Gekk að borðinu, sagði heimilisfangið og svo nafnið og rétti fram debetkortið mitt sem skilríki.

-Þú hefur gert þetta áður, sagði konan sem tók við. -Veist alveg hvað þú átt að gera.

-Jaaaá - eða það er kannski annað mál, sagði ég. Ég hef reyndar kosið í öllum kosningum frá 1978 en ekki alltaf vitað hvað ég ætti að gera. En ég held að hún hafi ekki verið að meina það.

Svo fékk ég kjörseðilinn, fór inn í kjörklefa, dró upp reglustikuna og kaus. Fór út í góða veðrið, kom við í Ríkinu, keypti mér evrópskt rauðvín í tilefni dagsins, fór heim, settist niður með brauð, ost og rauðvínsglas, kveikti á útvarpinu og það fyrsta sem ég heyrði var:

-Eldra fólk kýs snemma.

Ég og sannfæringin

2009-04-25T10:08:00.001Z

Ég ætlaði að vera lögð af stað niður í Ráðhús að kjósa en brauðið sem ég bakaði áðan er svo gott að ég ætla að fá mér eina sneið enn áður en ég fer.

Ég veit alveg hvað ég ætla að kjósa. Ekki vegna þess að ég sé að öllu leyti sátt við flokkinn minn, stefnu hans eða alla sem þar eru í framboði. Reyndar held ég að þá fyrst væri ástæða til að hafa áhyggjur ef allt væri nákvæmlega eins og maður vildi helst hafa það. Það eiga að vera skiptar skoðanir innan flokka og átök um menn og málefni, annað væri óeðlilegt (og nei, ég er ekki að óska mér aftur í gamla Alþýðubandalagið; öllu má nú ofgera).

Ég sé ýmislegt gott hjá öðrum flokkum; stefnumál, fólk, prinsipp. Þetta síðastnefnda hefur vegið dálítið þungt hjá mér að undanförnu. Þess vegna tek ég reglustikuna með í kjörklefann svo að strikin verði beinni og ekki fari á milli mála hvar þau eiga að koma.

Ef öðruvísi stæði á væri ég líklega einnig í töluverðum vafa um hvar krossinn ætti að lenda.

En ég er búin að vera einlægur Evrópusinni í að minnsta kosti fimmtán ár. Ef einhver vill kalla það landráð, trúarsannfæringu eða hvað sem er, þá stendur mér á sama; það er einfaldlega bjargföst skoðun min að framtíð Íslands sé í Evrópusambandinu. Sú sannfæring hefur ekkert breyst síðasta árið þótt rökin séu að vísu fyrir mér enn augljósari en áður.

Mér hefur hins vegar aldrei gefist kostur á að láta þessa sannfæringu mína í ljósi í kosningum fyrr. Það ræður atkvæði mínu núna. Og mjög margra annarra í kringum mig. Við kjósum Evrópu - fyrir Ísland.

Og svo ætla ég bara rétt að vona að prinsippin gleymist ekki strax eftir kosningar; að það verði staðið við stóru orðin og farið í viðræður.

Og stóriðjuplönin kannski lögð á hilluna í leiðinni.

Þá - og annars ekki - verð ég sátt við hvernig ég ver atkvæði mínu í dag.

Nýja bókin mín

2009-04-23T22:07:00.003Z

Kemur væntanlega í búðir um mánaðamótin ...

Prófkjörsstyrkir og útstrikanir

2009-04-22T19:43:00.001Z

Ég var nú búin fyrr í vor að lýsa skoðunum mínum á prófkjörskostnaði og tilstandi. Þær hafa ekkert breyst nema síður sé í ljósi síðustu tíðinda.

Það er samt ekkert ólíklegt að ég geri fleiri strik en bara krossinn á kjörseðilinn á laugardaginn, og ekki bara til að listinn verði líkari því sem ég kaus í prófkjörinu. Það held ég að ég hafi ekki gert síðan Ólafur Ragnar flutti sig úr mínu kjördæmi fyrir margt löngu svo að ég þurfti ekki lengur að strika hann út.

En ég ætla að hugsa málið í baði á eftir. Mér gengur svo skrambi vel að hugsa í baði.

Framsóknargenin og óvinalistinn

2009-04-22T15:09:00.004Z

Æ, ég held ég komist ekkert inn á þennan fræga framsóknaróvinalista sem DV birti.

Í fyrsta lagi hef ég nú ekkert verið að tala það illa um Framsóknarflokkinn - ekki nýlega allavega - og svo er ég nýbúin að minnast á framsóknargenin mín, þau eru þarna en eru mjög víkjandi.

Reyndar man ég að þegar ég var í Akureyrardeild KSML fyrir margt löngu var gerð könnun á sellufundi um hver hefði verið fyrsta stjórnmálahreyfingin sem félagarnir tóku afstöðu með og kom í ljós að það var Framsókn hjá öllum nema Ísfirðingnum í sellunni.

Sumir eru held ég löngu komnir aftur þangað, framsóknargenin eitthvað sterkari í þeim en mér.

Færri skilnaðir, minna hrukkukrem

2009-04-22T09:15:00.002Z

Ég var að lesa um áhrif kreppunnar á neysluvenjur og skoðaði hvernig þetta ætti við mig:

Íslendingar fara sjaldnar til bæði tannlæknis og rakara eftir að kreppan skall á, en oftar til geðlæknis.

Ég hef nú reyndar ekkert fækkað tannlæknisheimsóknunum ennþá en það leið óvenju langur tími milli klippinga síðast (og ég lét klippa enn styttra en venjulega). Og nei, ég hef svosem ekkert átt erindi til geðlæknis síðan 1978. (Var kreppa þá?)

Nota ódýrari fegrunarkrem ...

Ég nota nú ekki fegrunarkrem neitt sem heitir og á jafnvel ennþá eitthvað eftir af hrukkukremunum sem ég fékk í fimmtugsafmælisgjöf, ætli þau séu útrunnin?

... og nýta skó sem keyptir voru fyrir hrun efnahagskerfisins.

Ég keypti reyndar skó í vetur en það var í búð sem var að hætta vegna kreppunnar og þeir voru á 70% afslætti. Allt annað skótau sem ég á er vissulega keypt fyrir kreppu.

Heimilissorp hefur stórlega dregist saman, ...

Gæti passað, en fríblaðaruslinu hefur líka fækkað, það var nú stór póstur í þessu.

... skilnuðum fækkað ...

Ég var löngu búin að fækka þeim.

... og fólk er nú meira heima hjá sér en áður var og borðar ódýrari mat til dæmis meira af Royal búðing.

Ég fæ mér einmitt oft hreina jógúrt, blandaða 1-2 msk af Royal-búðingi, í morgunmatinn. Ódýrt, þokkalega hollt og ef einhver sér til mín get ég skrökvað því að þetta sé Herbalife eða próteinduft eða eitthvað svoleiðis. Lítur eiginlega alveg eins út.

Sala á bílum hefur nánast stöðvast og ekki verið minni síðan 1950. Fólk keyrir hægar og minna og sparar á þann hátt bílinn sem endast á næstu árin. Allt eykur þetta öryggi í umferðinni.

Já, ég er nú bara á strætó eins og venjulega.

Prjónarnir hafa í auknum mæli verið teknir fram í kreppunni, auk ýmisskonar smíða og handverksvinnu.

Ég er farin að bródera.

Fram kemur í úttektinni að fólk ... ferðist í mun minna mæli en áður til útlanda, fari í sumarhús hér heima og njóti íslenskra skíðasvæða.

Útlandaferðum mínum í ár fækkar sennilega um 100% miðað við í fyrra, veit ekki enn með sumarhúsin en sleppi skíðasvæðunum.

Fólk kaupir nú ódýrara áfengi en áður ...

Örugglega, en ég átti nú töluverðar birgðir síðan fyrir hrun. Það er að vísu farið að ganga á þær og ég uppgötvaði til dæmis mér til skelfingar í fyrrakvöld að púrtvínsbirgðirnar eru á þrotum.

Jújú, ég er alveg í þessum pakka.

Stuðningsmaður Össurar

2009-04-19T21:10:00.000Z

Barnabörnin voru í mat áðan ásamt foreldrum sínum og ég spurði þau hvað ég ætti að kjósa.

Dótturdóttirin sagði að sér væri hundsama og mátti á henni skilja að henni þættu kosningar og stjórnmál fánýt og heimskuleg fyrirbæri.

Dóttursonurinn var á öðru máli, sagði mér að ég ætti að kjósa Samfylkinguna því þar væri Össur.

Össur er hans maður. Höfðar greinilega sterkt til sjö ára drengja í minni fjölskyldu því að fyrir langalöngu - svo löngu að Össur var enn í Alþýðubandalaginu - var ég með einkasoninn, um það bil sjö ára að aldri, með mér á einhverjum fundi í Alþýðubandalagsfélaginu í Reykjavík, þar sem ég var í stjórn þá. Drengnum þótti enginn drykkur betri en kók og ég gaf honum leyfi til að kaupa sér kók úr kæli sem var þarna í salnum á Hverfisgötunni. En þá var illt í efni því það fannst enginn upptakari.

Þetta var náttúrlega meiri háttar mál fyrir kókþyrstan sjö ára dreng og hann var mjög dapur yfir þessu. En þá var það félagi Össur sem brást við og opnaði kókflöskuna með nagla, drengnum til ósegjanlegrar gleði - og hann var reyndar svo hrifinn af þessu afreki að hann lét Össur endurtaka leikinn á næstu fundum þótt upptakarinn væri kominn í leitirnar. Og Össur uppskar aðdáun og hollustu sem hefur enst til þessa dags.

Ég veit ekki til að dóttursonurinn hafi hitt Össur svo að væntanlega er einhver önnur ástæða fyrir stuðningi hans. Líklega finnst honum Össur bara svona vinalegur kall. Hann allavega var mjög ánægður þegar það kom upp úr dúrnum að ég mundi líklega bara kjósa eins og hann vildi. Reyndar ekki Össur, er ekki í hans kjördæmi ...

Það er mörg þjóðareignin

2009-04-18T13:25:00.003Z

Þær eru af ýmsu tagi þjóðareignirnar þessa dagana.

Bráðum á maður líklegast allt nema kannski auðlindirnar.

Guðlaugur Þór segir þetta gamaldags leið ríkisafskipta í boði vinstri flokkanna. Ég er eiginlega viss um að bæði Jóhanna og Steingrímur væru alveg til í að eiga ekkert í fótboltaliðum og verslunarkeðjum og öllum fjandanum, hérlendis og erlendis. Rétt eins og ég.

En það hefðu vel mátt vera mun meiri ríkisafskipti af ýmsum hlutum síðustu árin, þá kannski sætum við ekki uppi með allar þessar tískuvörukeðjur og fótboltalið og jú neim it. Svo það er alveg spurning hverjir hafa verið að vega að öllu sem er íslenskt.

Kosningakompásinn

2009-04-17T10:15:00.002Z

Sveimér ef framsóknargenin í mér eru ekki sterkari en ég hélt ... eða það segir kosningakompás mbl.is:

Samfylkingin (S) 87%
Borgarahreyfingin (O) 86%
Framsóknarflokkur (B) 78%
Lýðræðishreyfingin (P) 76%
Vinstrihreyfingin - grænt framboð (V) 74%
Frjálslyndi flokkurinn (F) 72%
Sjálfstæðisflokkur (D) 59%

Besta brauðið - minnsta fyrirhöfnin

2009-04-16T23:13:00.008Z

Brauðgerðartilraunirnar, já. Ég hef semsagt verið að prófa mig áfram með nýja aðferð – eða ég hef allavega ekki notað hana áður. Ég hef vissulega oft gert brauð úr linu gerdeigi, ég hef látið gerdeig lyfta sér í ísskáp yfir nótt eða lengur og ég hef haldið lífi í súrdeigi í ísskápnum vikum saman. En ég hef aldrei sameinað þetta allt og það er í rauninni það sem aðferðin gengur út á. Og ég er afskaplega hrifin af útkomunni.

Það barst upp í hendurnar á mér bók sem heitir Artisan Bread in Five Minutes a Day eftir Jeff Herzberg og Zoe Francois; mér fannst það ekki neitt voðalega freistandi titill því að a) ég á þónokkrar bækur sem heita Artisan Bread eitthvað og ég nota sjaldan því að uppskriftirnar eru gjarna frekar flóknar (eða virðast vera það) og skiptast í Dagur eitt og Dagur tvö og eitthvað svoleiðis og ég er eiginlega ekki manneskja sem ákveð að morgni fimmtudags að ég ætli að borða suðurtýrólskt bændabrauð á föstudagskvöldi. Ég plana ekki mikið fram í tímann. Og b) bækur sem bjóða upp á fimm mínútna lausnir á svoleiðis eru gjarna plat.

En ég ákvað að prófa.

Sá strax að maður þyrfti eiginlega að ýta til hliðar mörgum af þessum venjulegu góðu og gildu gerbakstursreglum sem ég og aðrir hafa oft verið að prédika.Þær eiga ekki við, virka ekki eða eru óþarfar. Deigið er ekki hnoðað neitt, svo dæmi sé tekið. Hvorki í upphafi né þegar það er mótað.

Ég byrjaði á grunninum, sem er bara einfalt hveitibrauð – hvítt hveiti, vatn, ger og salt. Ég hætti aldrei að undrast hvað þetta óskaplega einfalda og ódýra og hversdagslega hráefni getur orðið gott. Jújú, það má nota spelt og heilhveiti og alls konar kornblöndur. En maður á alltaf að byrja á hvítu brauðhveiti. Þegar búið er að ná árangri þar má fara að skoða blessaða hollustuna.

Sem sagt:

Fimm mínútna/tveggja vikna hveitibrauð

750 ml vatn, sem næst 40°C (má vera kaldara en þá tekur upprunalega lyftingin lengri tíma)
1 ½ msk þurrger (má örugglega nota minna en ég er ekki farin að prófa það enn)
1 ½ msk salt (eða eftir smekk, þetta er passlegt fyrir mig)
1 kg hveiti (próteinauðugt, ég hef notað Euroshopper-hveiti)

Deigið:
Vatnið velgt og sett í skál (hrærivélarskál, matvinnsluvél eða hvaða skál sem er) og gerinu stráð yfir. Látið standa í svona 1 mínútu og þá er salti og mestöllu hveitinu bætt út í og hrært – bara þangað til deigið er nokkurn veginn kekkjalaust. Það á að vera u.þ.b. eins og þykkt jólakökudeig, eða þannig að hægt sé að taka lauslega á því með hveitistráðum höndum án þess að það klessist mikið við. Afganginum af hveitinu bætt við eftir þörfum.

Ef þetta er gert í vél tekur allt saman svona 5 mínútur.

Sett í skál, plastfötu eða annað (ég nota leirkrukku), eitthvað breitt yfir og látið lyfta sér við stofuhita í u.þ.b. 2 klst. Gerir ekkert til þótt það sé lengur, gerir ekkert til þótt loftið fari að síga úr því. (Myndin sem birtist hér með er af deigi sem búið er að lyfta sér í 2 klst., give or take.)

Nú má alveg taka bita af deiginu og baka fyrsta brauðið en annars er ílátið sett í ísskáp, lok (eða plastfilma) sett ofan á – má þó ekki vera loftþétt – og látið standa til næsta dags. Eða næstu viku.

Þegar á að baka:
Þá stráir maður grófu maísmjöli (ég nota polenta) eða öðru grófu mjöli (jafnvel hveiti í neyð) á bretti eða plötu. Svo tekur maður deigílátið út, stráir hveiti á hendurnar, grípur ofan í deigið og slítur eða sker frá bita, sirka á stærð við greipaldin, og mótar hann hratt. Ekki með því að hnoða eða rúlla, heldur með því að teygja – ef á t.d. að gera kringlótt brauð er deiginu haldið í báðum lófunum (hveitistráðum) og teygt á yfirborði kúlunnar en endarnir teknir saman undir henni (erfitt að lýsa þessu). Ef á að gera aflangt brauð, t.d. baguette, er teygt á deiginu og það rúllað í lengju milli hveitistráðra lófanna (laust). Setur það svo á maísmjölstráðu plötuna, breiðir ekkert yfir, og lætur bíða í um 20 mínútur.

Þetta tekur allt svona 2 mínútur ef maður er vanur en getur vissulega tekið lengri tíma ef illa gengur að móta deigið. En brauðið verður jafngott þótt það verði asnalegt í laginu.

Eftir 20 mínútur er ofninn stilltur á 225°C eða svo. Um leið setur maður pizzastein, leirdisk, óglerjaða flís eða eitthvað slíkt inn og hitar með. Mætti líka nota römertopf eða bara eldfast leirmót – en best er þó að bökunarplattinn sé óglerjaður. (Minn er það reyndar ekki.) Ég set líka eldfasta skál með dálitlu vatni í á botninn á ofninum (má líka nota t.d. lítinn stálbakka og þá þarf ekki að setja vatn í hann strax). Hita í 20 mínútur og brauðið heldur áfram að lyfta sér á meðan.

Rétt áður en brauðið fer í ofninn annaðhvort strái ég hveiti á það eða pensla það með vatni, sker djúpa skurði í það með beittum hníf, tek bökunarplattann út úr ofninum, renni brauðinu gætilega af plötunni yfir á brennheitan bökunarplattann (ætti að vera auðvelt út af maísmjölinu) og set það strax í ofninn. Um leið helli ég sjóðandi vatni í leirskálina og loka ofninum strax til að loka gufuna inni. Það gerir svo góða skorpu.

Þetta tekur kannski 2-3 mínútur.

Brauðið gæti þurft u.þ.b. hálftíma til að bakast. Og best að láta það a.m.k. hálfkólna á grind áður en það er skorið eða brotið. Þótt það sé erfitt.

Daginn eftir tekur maður svo annan bita af deiginu og gerir brauð úr honum. Sams konar eða eitthvað allt annað. Eða pítsubotn. Eða bollur. Og daginn þar á eftir eitthvað allt annað. Það er alls ekkert gert við deigið nema taka af því. Það er ekki verið að slá það niður, hnoða það eða,,næra” það eins og gert er við súrdeig, til dæmis (en reyndar kemur gjarna smá-súrdeigskeimur í það með tímanum, ekki er það verra).

Það bara bíður þarna og maður tekur af því þegar mann langar að baka. Og það er mjööög stór kostur fyrir ófyrirhyggjusamt folk eins og mig – maður getur búið deigið fyrir föstudagspítsuna til á þriðjudegi eða miðvikudegi ef því er að skipta. Bakað daglega eða þriðja hvern dag, deigið er þarna. Deig af þessu tagi á að geta geymst í allt að tvær vikur.

Þetta er líka sérlega hentugt fyrir einbúa – ég hef satt að segja ekki nennt að baka mikið eftir að ég varð ein vegna þess að mér finnst yfirleitt ekki taka því að búa til mjög lítinn skammt af gerdeigi og baka því oftast of mikið. En með þessu móti er það ekki vandamál, maður tekur bara þann skammt sem maður vill hverju sinni og geymir hitt. Auk þess þolir þetta brauð mun betur geymslu en venjulegt heimabakað brauð.

Og það tekur í alvöru bara fimm mínútna vinnu á dag. Fyrir mig allavega.

Og þetta eru bestu brauð sem ég hef bakað.

Forspá völva

2009-04-14T21:44:00.002Z

Mér finnst að Vikan ætti að fá Þorgerði Katrínu til að sjá um völvuspána næst.

Hún sagði jú í vetur að það væru ,,spennandi tímar framundan hjá Sjálfstæðisflokknum".

Óhætt að segja að það hafi ræst ... eða allavega kvað vera mikil spenna í flokknum ...

Súrdeigsbrauð

2009-04-13T11:11:00.004Z

Súrdeigsbrauð dagsins. Með alveg hreint einstaklega bragðgóðri skorpu. Og nú ætla ég að fara að búa til nýtt deig og baka úr því fram eftir vikunni.

Kannski ekki raunhæft að baka brauð á hverjum morgni - það má reikna með 30-40 mínútna lyftingu eftir að brauðið er tekið úr ísskápnum og svo 25-35 mínútna bökunartíma - en ekkert mál að baka þegar maður kemur heim úr vinnunni og þetta brauð þolir mjög vel að bíða til næsta dags, mun betur en venjulegt heimabakað brauð.

Í þá gömlu góðu daga - eða hvað?

2009-04-13T01:05:00.002Z

Ég fór að hugsa áðan í framhaldi af færslu hjá Gunnu systur á Facebook, og af því að maður heyrir fólk svo oft tala um afturhvarf til gamalla tíma og hvað allt hafi nú verið miklu betra í gamla daga - mundi ég vilja hverfa aftur frá ári kreppunnar 2009 til árs sakleysisins (je ræt) 1974?

Ég skrifaði einmitt eitthvað um þetta í fyrrahaust (fyrir hrun) af því að þá hafði ég verið að fletta gömlum blöðum í tengslum við vinnu við bókina hennar Erlu Bolla: ..En þarna var á nánast hverri baksíðu frétt um einhvern sem hafði verið drepinn eða barinn í klessu eða rændur eða hafði dáið voveiflega eða slasast illa eða eitthvað slíkt. Og utanlandsferðir hækkuðu um 20% og brennivínið um 25%, flugfargjöld um 50% og það voru slegin verðbólgumet og bensínið var komið í 52 krónur (nújæja) og kaffið hækkaði (og svo var kaffiskortur líka) og það var sett verðbólgumet. Og vextirnir hækkuðu og bankarnir voru illa staddir og skulduðu einhver ósköp."

Árið 1974 var ég líka 17 ára og eignaðist barn og var rugluð og ráðvillt og vissi ekkert hvert ég ætlaði mér. Og það voru stríð í heiminum og hryðjuverk og hungursneyðir og eiturlyf og mafíur og alls konar vesen. Ég er ekki frá því að heimurinn sé skárri ef eitthvað er. Ég mundi allavega ekki vilja skipta.

Ég er meira að segja með mun betri sjón núna en 1974, þökk sé sjónlagsaðgerðinni sem ég fór í fyrir fáeinum árum.

En kannski er maður bölvaður afturhaldsseggur og ég veit ekki hvað fyrir að vilja ekki taka undir það með bölsýnisspámönnum og heimsósómafólki að allt sé á leið til andskotans. Eða öllu heldur (því það er örugglega allt á leið til andskotans, bara litlu meira en venjulega), að allt hafi nú verið betra áður fyrr og heimurinn fari hríðversnandi og tómt svartnætti framundan.

Hægsteikt roastbeef

2009-04-12T23:42:00.002Z

Ég steikti nautið reyndar við 110°C, allavega framan af, lækkaði hitann í 100°C þegar ég sá á kjöthitamælinum að steikingin gekk heldur hraðar en ég bjóst við. Slökkti svo á ofninum þegar kjarnahitinn var farinn að nálgast 60°C en lét kjötið standa í lokuðum ofninum í svona hálftíma. Alveg perfekt. Var búin að láta það standa í svona 2 klst við stofuhita og brúnaði það svo vel á pönnu á öllum hliðum áður en það fór í ofninn svo að steikingin fyrir þetta 1100 g stykki tók ekki nema svona 1 1/2 klst þrátt fyrir lágan hita.

Ég keypti þetta kjöt í Krónunni á skírdag; það voru ábyggilega tuttugu álíka stórir bitar þarna, allir merktir danskt roastbeef á 50% afslætti (kílóverðið var alltsvo bara 1600 krónur) en ég vildi bara þennan, hann var sá eini sem var verulega fallega fitusprengdur, það var næstum eins og hann væri í teinóttum fötum - ég er viss um að margir hafa sneitt hjá honum af nákvæmlega sömu ástæðu og fundist fagurrauðu bitarnir allt í kring girnilegri. Þeir voru örugglega góðir líka en ekki eins og þessi. Þetta var grófur vöðvi en ótrúlega meyr og safaríkur (það gerir fitusprengingin). Og töluvert bragðmeiri en t.d. nautalund hefði verið.

Ég kryddaði kjötið með nýmöluðum pipar, Maldon-salti og Coleman's-sinnepsdufti. Sósan var gerð úr safa sem rann úr kjötinu í steikarfatið að viðbættu vatni og nautakrafti, rjóma og Pedro Ximenes-sérríi og var svo góð að einkasonurinn tók hreinlega viðbragð þegar hann smakkaði hana. Ég þykkti hana ekki, lét hana bara sjóða aðeins niður.

Kartöflurnar voru Gullauga, soðnar til fulls og svo skornar í fjórðunga og steiktar í ólífuolíu á pönnu. Ég saltaði þær ekkert því ég vissi að sósan yrði frekar sölt.

Einfalt og afskaplega gott. - Og vænn kjötbiti í afgang, kannski geri ég roastbeef-samlokur úr nýbökuðu súrdeigsbrauði á morgun.

Milljón eða milljón og ein króna?

2009-04-12T18:11:00.004Z

Ég sé að Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur túlka ,,yfir milljón" misjafnlega - Sjálfstæðismenn telja að það tákni allt sem er milljón og ein króna og þaðan af meira, Framsókn tekur milljón krónu upphæðirnar með.

Skiptir kannski ekki höfuðmáli. En listarnir eru allavega ekki fyllilega sambærilegir fyrir vikið.

Brauð, andalæknar og nautasteik

2009-04-12T16:11:00.002Z

Ég er að nota páskana í brauðbaksturstilraunir, það er skemmtilegt. Skrifa örugglega meira um það fljótlega, þegar tilraunirnar eru aðeins lengra komnar - en ég held ég hafi aldrei nokkurntíma bakað betra brauð.

Ég svosem hef ekkert annað að gera þessa dagana, hef skakklappast um ýmist draghölt eða allavega stingandi við síðustu tíu daga - stundum með hækju sem eldra barnabarnið lánaði mér. Sennilega er þetta liðþófi, ég á allavega tíma hjá bæklunarlækni á föstudaginn. Verst var ég um miðja vikuna, þá var kvöl og pina að hreyfa vinstra hnéð minnstu vitund og verst af öllu þó þegarég lá útaf; ég svaf eiginlega ekkert í tvær nætur og óskaði þess heitt og innilega að andalæknirinn sem bjargaði mér hér um árið tyllti sér nú á rúmstokkinn. Kannski hann hafi komið á skírdagskvöld eða kannski var ég loksins farin að bryðja nógu stóran skammt af íbúfeni - allavega er ég mun skárri núna og kemst ferða minna hækjulaust. Innanhúss, ég hef nú ekki verið að leggja í langar gönguferðir utandyra. Fór þó í Bónus á laugardaginn og kom ekkert voðalega hölt til baka.

En þetta hafa annars verið einstaklega rólegir páskar, fyrir utan truflanir hér fyrir utan gluggann minn sem áður hafa verið nefndar. Og ekkert sem liggur fyrir nema steikja þennan nautakjötsklump sem liggur á eldhúsbekknum og á að komast upp í stofuhita áður en hann fer í ofninn við 100°C - já, ég þarf líklega að fara að kveikja á ofninum hvað úr hverju. Einkasonurinn ætlar svo að koma og skúra fyrir fatlaða móður sína og fá nautasteik að launum.

Og brauð, auðvitað.

Páskamorgunn á Grettisgötunni

2009-04-12T09:48:00.004Z

Það er alltaf eitthvað að gerast á Grettisgötunni. Ég vaknaði einhverntíma upp úr átta við endurtekið bílflaut úti á götu. Fannst það alveg óþarfi svona á páskadagsmorgni - hef fengið að sofa óáreitt þann morgun eftir að ég flutti úr návígi við Hallgrímskirkju - svo að ég drattaðist á lappir og leit út. Sá nú engan bíl sem líklegur var til að hafa verið að flauta en aftur á móti stóð lögreglubíll á miðri götunni - í annað skiptið á rúmum sólarhring, nema þeir voru fleiri í fyrrinótt - og hjá honum ungur maður sem lögreglan var eitthvað að ræða við.

Ég svosem veit ekki hvað þeir voru að ræða og lögreglan keyrði fljótlega burtu. Þá gekk ungi maðurinn að húsi hér á ská á móti, opnaði dyrnar, fór úr öllu að ofan og henti inn í forstofuna. Fyrir innan voru tveir aðrir ungir menn sem líka fóru úr öllu að ofan. Svo gengu þeir fáklæddir eftir miðri Grettisgötunni í átt að Snorrabraut.

Ég fór og hitaði mér kaffi. Þegar ég kom aftur inn í stofu og leit út voru þeir að koma til baka. Ég staldraði við smástund til að gá hvort þeir fækkuðu fötum meira en þeir föðmuðust innilega, klæddu sig og kvöddust. Ég varð fyrir vonbrigðum. Og er engu fróðari um hvort þetta var eitthvert páskadagsritúal hjá þeim. Samt ekki viss um að þetta hafi verið upprisa, meira eins og þeir væru að gera sig líklega til að taka á sig náðir.

Í fyrrinótt var ég að festa blund um eittleytið þegar allt í einu gall við þessi dómadagshávaði beint fyrir utan svefnherbergisgluggann. Ég rauk upp og leit út; þá hafði einhver drukkinn deli á hvítum Mússójeppa keyrt utan í fjölda bíla í götunni og stungið af, en reyndar skilið eftir stærðar brot úr Mússóinum. Ég hélt reyndar fyrst að bílarnir sem hann skemmdi hefðu bara verið þrír (fyrir utan Mússóinn) en þeir voru víst einir sex. En sá sem verst var farinn var einmitt beint fyrir neðan gluggann minn.

Fólk dreif út úr húsinu á móti, þar var líklega einhvers konar samkvæmi (rólegheita þó) og gatan fylltist af fólki; svo komu löggubílar og vesen og ég sofnaði nú ekki á meðan. En gaurinn náðist víst fljótt, enda höfðu einhverjir náð númerinu og svo vantaði náttúrlega part í Mússóinn ...

Svona læti hafa ekki verið í friðsældinni á Grettisgötunni síðan róninn pissaði inn um kjallaraglugga nágrannans í fyrra.

Úrslit komin í smekkkeppninni

2009-04-02T11:15:00.003Z

Nei, þetta var víst aldrei spurning. Íslendingar (eða lesendur mínir allavega) kjósa lambið og humarinn helst af öllu.

Lamb 28
Önd 5

Humar 26
Silungur 7

Sjálf hefði ég reyndar líklega kosið öndina og silunginn ef ég hefði greitt atkvæði. Og það er þó ekki vegna þess að ég kunni ekki afskaplega vel að meta lambakjöt og humar, ónei.

Þess má geta að í útlendu keppninni sem ég var að stæla vann lambakjötið afar nauman sigur á nautahakki - munurinn í framlengingu var aðeins tvö atkvæði, annað þeirra frá mér - það er reyndar hægt að gera afskaplega góða hluti úr nautahakki en fjandinn hafi það, ekki hefur nautahakk neitt í lambakjöt að segja svona bragðlega séð - ekki íslenskt lambakjöt allavega.

Nú ætla ég að skoða hvort ég hleypi annarri keppni af stokkunum - en það verður þá varla fyrr en eftir helgi.

Þinghald sem dregst - engin nýjung

2009-04-01T15:34:00.003Z

Það er nú ekkert nýtt að þingið sitji lengur en sumir vilja og þingfundir standi fram á nótt:

,,Þann 20. Julij, langt eftir sólarlag, þegar lögréttan öll klagaði yfir, að þingið héldist ónauðsynlega lengi fyrir forsómun þeirra, sem það vanrækt hefðu, og staðráðið var að uppsegja þinginu, strax sem búið væri að andsvara kongsins erendum, þeim er landfógetinn hafði óskað gegnt yrði og hann litlu síðar innsendi í réttinn, framkom sýslumaðurinn úr Barðastrandar sýslu, Teitur Arason, með þessi tvö mál, sem nú í ótíma framborin voru í lögréttu, er eg get nú eigi so fljótt begripið, að eg kunni uppá þau að gefa mitt fullkomið votum, en bæði eru af stórum vigtugleika ..."

Alþingisbækur Íslands 1718.

Lamb og humar fyrir Íslendinga, takk!

2009-04-01T13:05:00.002Z

Þetta er nú kannski engin spurning, staðan alveg ljós hér og ólíklegt að hún breytist - úrslitaviðureignin heldur samt áfram til fyrramáls.

Ég fékk hugmyndina hér; sú keppni stendur enn yfir og þess má geta til marks um ólíkan smekk milli landa að þar er önd að tapa fyrir kalkúna og svo stendur yfir bráðabani milli lambakjöts og nautahakks. Það er hægt að gera fínustu rétti úr nautahakki, en samt ...

Lamb 21
Önd 5

Humar 21
Silungur 5

Allt er þetta nú fjári gott og ég sé alveg fyrir mér margrétta veislu þar sem þetta ætti allt sinn sess. Og eftirréttirnir, já ... Það kom fram uppástunga um eftirréttavinsældakeppni. Hver veit nema ég láti verða af því fljótlega? Uppástungur um ,,keppendur" vel þegnar ...

Gröf bjarnarins mikla

2009-04-01T09:18:00.001Z

Bangsi fundinn ... Feykir auðvitað fyrstur með fréttirnar ...

Úrslitaviðureign smekkkeppninnar hafin

2009-04-01T09:00:00.001Z

Ætli ég loki ekki fyrir atkvæðagreiðsluna núna, úrslitin eru held ég nokkuð ljós þótt það sé bara í humar/skötusels-kategoríunni sem hægt er að tala um burst – skötuselurinn hefur ekkert í humarinn að gera, það er alveg ljóst. Þannig að niðurstaðan er:

Lamb 22
Naut 9

Önd 20
Gæs 10

Humar 27
Skötuselur 2

Lúða 12
Silungur 19

Hér er svosem ekkert sem kemur á óvart. En þá er það lokaviðureignin: Hvaða kjötmeti og fiskmeti er best? Er það:

Lamb eða önd?

Humar eða silungur?

(Og nú er ég orðin svöng, eins gott ég á gríska jógúrt og villiblómahunang í ísskápnum.)

Nú vandast valið: 3. umferð

2009-03-31T09:23:00.000Z

Þá eru úrslitin komin í seinni lotu 2. umferðar; þar voru tvær tvísýnar viðureignir en öndin og skötuselurinn höfðu betur á lokasprettinum. Það var auðvitað aldrei nein spurning um lambið en rauðsprettan stóð ágætlega í lúðunni framan af (það gerir smörrebröðið).

Lamb 27
Folald 6

Kjúklingur 15
Önd 18

Rauðspretta 10
Lúða 20

Túnfiskur 14
Skötuselur 18

Þannig að það eru lamb, önd, lúða og skötuselur sem fara áfram og nú vandast valið hjá mörgum:

Lamb og naut: Ætli nautið sé eina kjötið sem á séns í lambið? Eða verður þessi viðureign líka ójöfn?

Gæs gegn önd: Ég er með í huga unga villigæs gegn pattaralegri aliönd – en það má líka ganga út frá feitri aligæs og góðri stokkönd mín vegna ...

Humar/skötuselur: Sagan segir að sumt af þeim humri sem seldur var á enskum veitingahúsum fyrr á tíð hafi í rauninni verið skötuselur í dulbúningi. Hvor er betri?

Silungur gegn lúðu: Ólíkir fiskar en hvor hefur vinninginn?

Kjósið nú – þetta er næstsíðasta umferð, svo er bara úrslitaviðureignin eftir, um kjöt annars vegar og fiskmeti hins vegar.

Brjóstagjöf og langvíur

2009-03-30T18:17:00.002Z

Maður rekst nú á ýmislegt skemmtilegt þegar farið er að lesa gamlar þingræður:

,,Það er eins með konuna í hlutverki móður, þegar hún gefur mjólk, eins og þegar sótt er mjólk til mjólkurkýrinnar. Það þarf að mjólka reglulega og það þarf að mjólka á ákveðinn hátt til þess að brjóstið skili mjólk annars vegar, til þess að kýrin verði ekki geld hins vegar. Þarna þarf að skapa tíma, frið og aðstöðu til þess að móðirin geti sinnt sínu hlutverki."

,,Ég vil undirstrika það að í þessu tilviki fjallaði ég eingöngu um brjóst sem göfugasta líffæri almættisins í þágu barnsins. Engar aðrar skoðanir lágu þar á bak við. Ég vil einnig undirstrika að ég líkti á engan hátt konunni við svartfuglinn eða langvíuna í bjarginu, þótt hún sé með tignarlegri fuglum."

Hörð barátta um bragðlaukana

2009-03-30T13:47:00.002Z

Staðan er þessi - og nú er mjótt á munum í öllum flokkum nema einum:

Lamb 17
Folald 3

Kjúklingur 10
Önd 10

Rauðspretta 8
Lúða 9

Túnfiskur 8
Skötuselur 11

Viðureignin stendur til fyrramáls svo að það er nægur tími til að kjósa.

Kosningar helgarinnar - og önnur lota

2009-03-30T09:49:00.002Z

Þá er komið á hreint hvernig kosning helgarinnar fór (við erum ekkert að tala um formanns- og varaformannskosningar í hinum ýmsu flokkum hér) og eftir æsispennandi baráttu nauta- og hreindýrakjöts seig nautið framúr á lokametrunum; önnur úrslit voru skýrari:

Naut 20
Hreindýr 18

Gæs 23
Svartfugl 12

Hörpuskel 9
Humar 27

Silungur 27
Þorskur 11

Naut, gæs, humar og silungur fara áfram - og þá er það seinni lotan í þessari umferð:

Lamb gegn folaldi: Kannski ójafn leikur en folaldið átti sér mjög eindregna stuðningsmenn í fyrstu umferð, svo hver veit?

Önd og kjúklingur: Þá er það fiðurfénaðurinn. Ég er með aliönd í huga en þeir sem vilja miða við villiönd mega svosem gera það.

Lúða/rauðspretta: Flatfiskarnir takast á. Það má miða við stóra eða smáa lúðu; og rauðsprettusmörrebröd mín vegna.

Skötuselur gegn túnfiski: Ferskur snöggsteiktur túnfiskur er það sem ég er með í huga en þið getið miðað við dósatúnfisk ef þið viljið ...

Og kjósið nú!

Spennandi kosning og viðburðarík norðurferð

2009-03-29T09:26:00.004Z

Gærdagurinn: Skrapp í Skagafjörðinn, fór að jarðarför, hitti fullt af ættingjum, borðaði fullt af bakkelsi, lenti í útafkeyrslu í Víðidalnum á heimleiðinni þegar stýrisvélin bilaði skyndilega (allir ómeiddir) og staðnæmdist hangandi á skurðbakka, höktum lúshægt í Víðigerði á bíl sem lét eiginlega ekki að stjórn (og það var hálka) hittum einstaklega hjálpsama Húnvetninga, komum á lánsbíl suður ...

Nóg um það. Hér er staðan í smekkkeppninni og baráttan er afar hörð í einum flokknum (formannskosningin í Sjálfstæðisflokknum er sko ekki sú eina sem máli skiptir í dag), heldur ójafnari í hinum:

Naut 14
Hreindýr 15

Gæs 19
Svartfugl 8

Hörpuskel 9
Humar 19

Silungur 22
Þorskur 7

Nýr formaður Sjálfstæðisflokksins kemst á hreint á eftir. En hér verður hægt að greiða atkvæði til fyrramáls og margt getur breyst.

Smekkkeppnin, önnur umferð

2009-03-28T00:35:00.003Z

Þá er fyrstu umferð í smekkkeppninni lokið og úrslit fjórðu og síðustu lotu urðu svona - svínið tapaði aftur en munurinn var þó töluvert minni. Hitt var nú nokkuð ótvírætt:

Önd 24
Svín 13

Naut 31
Hross 6

Túnfiskur 27
Síld 9

Blálanga 7
Rauðspretta 23

Næsta umferð skiptist í tvær lotur og ætli ég setji ekki bara þá fyrri hér strax - hún mun þó standa fram á mánudagsmorgun. Hér gæti keppnin sumstaðar orðið mun harðari en í fyrstu umferðinni.

Hreindýr gegn nauti: Nautasteikin eða villibráðin, hvor skyldi nú hafa það?

Gæs/svartfugl: Meiri villibráð - fjall eða fjara?

Humar og hörpuskel: Grillaður hvítlaukshumar eða snöggsteikt risahörpuskel (eða hvernig sem þið viljið hafa það).

Silungur og þorskur: Forvitnilegt að sjá hvernig það fer.

Kjósið nú - og góða skemmtun!

Prófkjöri að ljúka ...

2009-03-27T13:25:00.002Z

Staðan í síðustu lotu smekkkeppninnar - hér hefur svínið heldur náð að rétta hlut sinn, þó virðst öndin hafa örugga forystu. Folaldakjöt rétt marði kálfakjöt í annarri lotu en þegar kemur að fullorðnu gripunum er annað uppi á teningnum. En það er hægt að greiða atkvæði fram til miðnættis ...

Önd 17
Svín 8

Naut 23
Hross 2

Túnfiskur 19
Síld 5

Blálanga 5
Rauðspretta 14

Ég var reyndar svolítið í vandræðum með að velja í þessa síðustu lotu svo að kannski er þetta dálítið ósamstætt. Ætli spennan komi ekki í næstu umferð, þegar sigurvegurum verður att saman?

Lúðan hafði það - og síðasta lotan hefst

2009-03-27T08:58:00.002Z

Jæja, þetta var nú hvergi tvísýnt nema milli lúðunnar og saltfisksins, sem börðust um sætið fram á síðustu stund. Lúðan hafði það þó svo að ég þarf ekki að greiða atkvæði. Það var mjótt milli hrefnu og svartfugls framan af en svo tók fuglinn örugga forystu.

Lamb 37
Svín 2

Hrefna 11
Svartfugl 26

Lax 11
Silungur 25

Lúða 19
Saltfiskur 17

Þá er það síðasta lotan:

Önd (aliönd) gegn ... svíni. Já, ég veit, en það komu svo margar kvartanir um að það væri ósanngjarnt að etja saman svíni og lambi svo að svínið fær – hvað heitir það í júdóinu? Uppreisnarglímu?

Naut og hross (fullorðið): Sjálfsagt ójafn leikur en miðað við allt það hrossakjöt sem selt hefur verið sem fínasta nautakjöt á íslenskum veitingahúsum í gegnum tíðina er aldrei að vita ... Sjálf er ég ekki viss hvort ég mundi kjósa fremur, nautalund eða góða hrossalund, svo dæmi sé tekið.

Túnfiskur gegn síld: Ég er ekki með dósatúnfisk í huga en þið ráðið við hvað þið miðið. Eins með síldina, flestir þekkja jú best síld í kryddlegi ...

Rauðspretta og blálanga: Er í smávandræðum hér, veit ekki hvað blálanga er vel þekkt – en sjáum til hvað gerist.

Kjósið nú!

Þessi lota stendur bara til miðnættis því að ég verð ekki viðlátin í fyrramálið, þarf að skreppa norður í land í birtingu. Reikna með að koma aftur annað kvöld nema ég verði veðurteppt á leiðinni náttúrlega – sé til hvort ég set 2. umferð af stað í kvöld en hún mun allavega standa fram á mánudag.

Ójafn leikur lambs og svíns

2009-03-26T13:07:00.003Z

Ókei, ókei, ég vissi svosem að það væri ósanngjarnt að etja saman lambi og svíni - en hvers vegna er þá svínakjöt aðalhátíðamatur Íslendinga en ekki lambakjöt??? Kannski er ósanngjarnt gagnvart hvaða kjöti sem er að tefla því gegn lambinu, kemur í ljós í seinni umferðum.

Silungur hefur líka greinilega vinninginn á lax en í hinum flokkunum er munurinn minni og allt getur gerst - þessi lota stendur jú til fyrramáls. En akkúrat núna er staðan þessi:

Lamb 22
Svín 1

Hrefna 8
Svartfugl 15

Lax 4
Silungur 17

Lúða 12
Saltfiskur 8

Þorskurinn yfirburðasigurvegari - og þriðja lota

2009-03-26T09:01:00.002Z

Jæja, hérmeð lýsi ég því yfir að annarri lotu í smekkkeppninni miklu er lokið og úrslitin urðu mun tvísýnni en í þeirri fyrri – sumstaðar að minnsta kosti. Þorskurinn rótburstaði að vísu ýsuna og munurinn varð reyndar töluvert meiri en ég hélt fyrirfram. Ýsa – eins góð og hún getur nú verið þegar hún er góð – er greinilega ekki lengur Fiskurinn með stórum staf.

Eins var enginn vafi um hörpuskelfisk og krækling þótt kræklingsvinum færi reyndar fjölgandi. Hver veit nema það breytist með vaxandi kræklingaeldi – var það þingmál annars til lykta leitt?

Öðru máli gegndi um hina flokkana. Folaldið rétt marði kálfinn með eins atkvæðis mun – en ef atkvæði hefðu fallið jafnt hefði ég greitt atkvæði (sem ég geri annars ekki) og þótt ég sé alin upp í sveit og hlakkaði alltaf til þegar litlu sætu kálfunum yrði slátrað (og það voru alvöru mjólkurkálfar), þá var það ekki út af kjötinu svo að ég hefði kosið folaldið.

Og gæsin tók glæsilegan lokasprett og flaug fram úr rjúpunni. Þannig að úrslitin eru:

Kálfur 24
Folald 25

Gæs 24
Rjúpa 20

Hörpuskel 31
Kræklingur 12

Ýsa 12
Þorskur 36

og folald, gæs, hörpuskel og þorskur fara í aðra umferð.

Þá er það þriðja lota:

Lamb og svín: Miðað við lambakjötsást Íslendinga má kannski búast við að þetta verði ójafn leikur og þess vegna er allt í lagi að hafa saltað og reykt svínakjöt með (og réttlætisins vegna þá einnig hangikjöt); síðast þegar ég vissi borðuðu víst 60% Íslendinga hamborgarhrygg á aðfangadagskvöld svo að eitthvað hlýtur fólk að sjá í honum (hér skína fordómar mínir í gegn).

Hrefna gegn svartfugli (lundi meðtalinn): Hér segja sjálfsagt ýmsir pass. Ég lifði á þessu tvennu Breiðholtsveturinn minn svo að ég verð fullfær um að greiða úrskurðaratkvæði ef til þess kemur ...

Lax gegn silungi: Hér má ganga út frá hvort heldur er villtum fiski eða eldisfiski og þeim silungi sem fólk hefur mest dálæti á. Sjálf mundi ég miða við sjóbleikju úr Hornafirði sem ég fékk einu sinni fyrir löngu.

Lúða versus saltfiskur: Saltfiskurinn er náttúrlega hálfgert svindl, ég veit það. En ég vil samt hafa hann og held hann fái verðugan andstæðing í lúðunni.

Og kjósið svo!

Taggart, folöld og kálfar

2009-03-25T20:07:00.003Z

Ég er nú eiginlega bara að bíða eftir Taggart á DR1 (af hverju sýnir RÚV ekki bara gamla Taggarta og fleira slíkt fremur en allar þessar Gilmore Girls og allt það?) en á meðan er ég að sinna erindi sem ég hef trassað og hefur óbein tengsl við Skotland, þó ekki Glasgow.

En staðan í smekkkeppninni er svona akkúrat núna - tvísýnt í kjötflokkunum en nokkuð örugg forysta í báðum fiskmetisflokkunum:

Kálfur 20
Folald 19

Gæs 14
Rjúpa 19

Hörpuskel 27
Kræklingur 7

Ýsa 9
Þorskur 28

Spennandi keppni ...

2009-03-25T11:25:00.003Z

Hér er öllu meiri spenna en í fyrstu lotu, að minnsta kosti hvað varðar kjöt og villibráð - en þorskurinn virðist ætla að mala ýsuna - spurning hvort ýsuvinir bregðast nú við til varnar? Lotan stendur jú til fyrramáls svo að það getur allt gerst.

kálfur 14
folald 11

rjúpa 14
gæs 8

hörpuskel 17
kræklingur 5

þorskur 18
ýsa 5

(ég tel atkvæðin hvort sem þau koma við þessa færslu eða þá fyrir neðan).

Ýsa eða þorskur?

2009-03-25T08:56:00.002Z

Jæja, ætli úrslitin í fyrstu lotu smekkkeppninnar séu ekki nokkuð ljós? Hér þarf greinilega enga bráðabana. (Ég held samt að þeir sem eru haldnir gömlum fordómum gegn steinbít ættu að endurskoða afstöðu sína og sleppa brúnu sósunni.)

Hreindýr 26
Dádýr 8

Kjúklingur 26
Kalkúni 6

Humar 28
Rækjur 6

Skötuselur 24
Steinbítur 6

Hreindýr, kjúklingur, humar og skötuselur halda semsagt áfram í aðra umferð.

Þá er það næsta lota, spurning hvort yfirburðirnir verða jafnmiklir þar í öllum flokkum; ég er reyndar sérstaklega spennt að sjá þann seinasta. Allir geta verið með, sama hvort þeir tóku þátt í fyrstu lotu eða ekki, og það þarf ekki að svara öllu – eitt er nóg ef út í það fer.

Folald og kálfur: Hér er það ungviðið sem tekst á um bragðlaukana. Ýmsir vilja reyndar ekki sjá folaldakjöt eða hrossakjöt af nokkru tagi en gildir það sama kannski um kálfakjötið?

Rjúpa vs. gæs (villigæs alltsvo): Þá er það villibráðin. Og enn og aftur, þetta snýst ekki um sósuna.

Hörpuskel/kræklingur (bláskel): Gunna systir getur bara sagt oj strax. Tekið skal fram að hér er átt við nýtíndan krækling, ekki einhvern Limfjordskrækling úr dós. Það má þó miða við frosinn krækling ef út í það fer.

Ýsa eða þorskur: Jæja, þá er stund sannleikans runnin upp. Hafa Íslendingar lært að meta þorskinn eða er það enn gamla góða ýsan sem gildir?

Staðan í smekkkeppninni miklu

2009-03-24T19:34:00.002Z

Staðan í smekkkeppninni er þessi - en það er enn hægt að greiða atkvæði um þetta ljúfmeti til morguns, þá hefst næsta lota fyrstu umferðar:

Hreindýr 18
Dádýr 6

Kjúklingur 20
Kalkúni 3

Humar 20
Rækjur 4

Skötuselur 16
Steinbítur 5

Ekki hægt að segja að staðan sé nokkurs staðar tvísýn. Hreindýr og dádýr voru frekar jöfn framan af en svo sótti hreindýrið í sig veðrið og hefur nú örugga forystu. Eiginlega kemur það mér mest á óvart hvað kjúklingur hefur öruggt forskot á kalkúna, hélt að það yrði allavega mjórra á mununum. Endilega takið þátt!

Smekkkeppnin mikla - hvað er best?

2009-03-24T14:23:00.002Z

Mig langar að gera smátilraun, stela hugmynd sem ég sá á útlendu matarbloggi, stokka hana saman við strúktúr sjoppukeppninar Chopin 04 sem Stefán var með hér um árið og komast að því hvaða kjöt og sjófang fólki þykir best. Til þess þarf náttúrlega góða þátttöku, svo að tjáið ykkur endilega um smekk ykkar í kommentunum. Það þarf bara að velja annað af tvennu og skrifa það (rökstuðningur með valinu velkominn).

Þetta er semsagt útsláttarkeppni, ég para tvennt og tvennt saman og þið segið hvort ykkur hugnast betur. Næsti skammtur kemur svo trúlega á morgun og þannig áfram (þetta verða 4 skammtar alls í fyrstu umferð) og svo áfram þar til sigurvegarar eru fundnir. Nema auðvitað ef enginn nennir að taka þátt, þá nenni ég sennilega ekki að halda áfram með þetta ... Nafnið Smekkkeppnin er sérstaklega fyrir einkasoninn, sem er mjög hrifin af öllum orðum sem innihalda þrefaldan samhljóða.

Og það þýðir ekkert að gagnrýna valið eða hvað parast hér saman. Ég ræð. Það þarf ekkert að svara öllum fjórum álitamálunum, t.d. ef þið hafið ekki smakkað eitthvað af því sem hér er nefnt til.

Allavega, fyrsti skammtur er hér:

Dádýr/hreindýr: Útlensk villibráð, misjafnlega villt kannski, gegn alvöruvillibráð að austan (eða mögulega frá Grænlandi).

Kalkúni eða kjúklingur: Skiptir stærðin máli? En af því að ég hef oft heyrt fólk segja að það besta við kalkúna sé sósan, þá er rétt að hafa í huga að það er ekki verið að kjósa um sósur.

Humar versus rækjur: Ég ætla náttúrlega ekki að fara að etja soðnum og pilluðum smárækjum gegn íslenskum leturhumar - hér skal miða við hráar rækjur í skel, stórar og bústnar.

Skötuselur gegn steinbít: Tveir af mínum uppáhaldfiskum, ég gæti þurft að kasta upp peningi ef ég þyrfti að velja sjálf.

Tíu mestu ógeðin

2009-03-23T13:52:00.003Z

Ten Most Disgusting Foods-listi. Og enginn hákarl, aldrei þessu vant; hann er yfirleitt fastur liður á svona listum (og ég hef séð þá marga). En eitt er þarna samt kunnuglegt ...

Kemst ekki í tísku

2009-03-22T23:45:00.002Z

Tveir menn að ræða fréttir dagsins á Sky News og fara að tala um Kenneth Clarke:

A: -He's a very unusual politician these days, he's honest.

B: -That will never catch on.

Haukar í hornum

2009-03-22T17:28:00.002Z

Já, og Stjáni ætlar í formanninn bara.

Ég verð eiginlega að halda með honum þótt ég færi náttúrlega aldrei að kjósa hann. En við erum nú gömul bekkjarsystkini og sessunautar og allt það. Þannig að svona uppá samböndin ... Ég væri nú annars komin með ansi góð sambönd ef Stjáni yrði kosinn. Sjáum til:

VG - þar er náttúrlega Steingrímur, við vorum jú í sama genginu í MA, kenndu við Helga Skútu, og fyrsta veislan sem ég eldaði fyrir um dagana var einmitt í Skarðshlíðinni hjá Steingrími; átti að vera rjúpnaveisla en það náðist ekki að skjóta nógu margar rjúpur svo að það var boðið upp á lambalæri með rjúpunum og við Gulli brekka tókum að okkur matreiðsluna.

Samfylkingin - ég svosem þekki ekki Jóhönnu persónulega en ég þekki allavega Jónínu spúsu hennar, við unnum saman í nokkur ár. Og líklegir arftakar - ja, við Árni Páll sátum saman í einhverjum stjórnum og nefndum í AB í gamla daga og fór ágætlega á með okkur og svo var ég dómari í matreiðslukeppni Gestgjafans þegar Dagur vann önnur verðlaun. Svo að ég er með allt á hreinu þar.

Verra með Framsókn, ég man ekki til að ég sé með nein sambönd við forystumenn þar fyrst Páll á Höllustöðum er sestur í helgan stein (sonur minn og dóttursonur hans eru vinir og Framsóknarmaddömukakan sem einkasonurinn bakaði eitt sinn í afmælisgjöf handa vininum var bökuð í formi sem ég lagði til) en það er spurning hvað dugir manni að vera genetískur framsóknarmaður.

Þannig að ég verð eiginlega að styðja Stjána, þá á ég hauk í horni víðast hvar. Ekki að ég geti látið mér detta í hug nokkrar þær aðstæður þar sem líklegt er að ég þyrfti að eiga slíkan pólitískan hauk ... en maður veit aldrei ...

Búhnykkur í kreppunni

2009-03-22T15:59:00.004Z

Hvítlauks- og rósmarínosturinn er tilbúinn. Mjög góður - kannski aðeins of mikill hvítlaukur en allavega betri en nokkur smurostur sem maður kaupir úti í búð. Heldur rjómakenndari en ostur sem er gerður úr eintómri mjólk, enda var uppistaðan það sem rann af mascarpone-ostinum og þar fer náttúrlega eitthvað af rjómanum gegnum grisjuna. Svo var þarna líka mjólk/mysa frá ostagerðartilraunum á miðvikudag og fimmtudag sem hellt var saman við og látið standa í ísskápnum þangað til í morgun og þetta var aðeins farið að súrna (hmm, nema það hafi verið sítrónusafinn ...) sem gerir ostinn bragðmeiri en ella.

Ég var að hugsa um í morgun að henda mjólkurafganginum en hætti við og fékk semsagt ein 115 g af þessum fína kryddjurtasmurosti út úr dæminu. Tók mig 10 mínútur í eldhúsinu og nokkurra klukkutíma bið.

Góð búbót í kreppunni - en ókei, kannski bara ef maður er í rjómaostsgerð í hjáverkum og nýtir ekki afgangsmjólkina/mysuna í annað ...

Meiri ostagerð

2009-03-22T12:58:00.000Z

Ostagerðartilraunir eru enn í fullum gangi hér á Grettisgötunni. Áðan var ég að gera hvítlauks- og kryddjurtaost úr mjólkurleifum sem hafa runnið af ostunum sem ég hef verið að gera síðustu daga (getur þó tæpast kallast mysa og osturinn þar af leiðandi tæpast ricotta) og hann er núna að jafna sig í ísskápnum. Og svo er ég að prufa feitari rjómaost en mascarpone-ostinn sem ég sagði frá á föstudaginn, notaði 2/3 af rjóma á móti 1/3 af nýmjólk og sú blanda er nú að kólna og verður svo hellt í grisju á eftir og látið renna vel af.

Svo er spurning hvort ég reyni að búa til clotted cream. Til þess þarf reyndar helst ógerilsneyddan rjóma en hinn á að duga ...

Ef það gengur upp baka ég enskar skonsur og sýð jarðarberjasultu úr berjum sem ég á í frysti. Og panta tíma hjá hjartalækni því að kransæðarnar hafa ekki neitt verulega gott af þessum tilraunum. Den tid, den sorg.

Mmmm.

Þrjár niðurstöður um skuldaniðurfellingu

2009-03-20T12:56:00.003Z

Ég er búin að vera að lesa helling af blaðagreinum og bloggskrifum og hlusta á ýmsa spekinga að undanförnu tjá sig um þessar tillögur Framsóknar og Tryggva um flatan 20% niðurskurð á öllum skuldum og eftir að hafa velt þessu öllu fyrir mér og jafnvel reynt að beita takmarkaðri hagfræðiþekkingu og enn takmarkaðri reikningskunnáttu á allt draslið, þá get ég ekki annað en komist að þessum þremur niðurstöðum:

1) Maður getur búið til sinn eigin mascarponeost og jafnvel hráskinku líka og ræktað klettasalat og meira og minna reddað öllum lúxusinum sem maður vandi sig á í góðærinu. En það breytir því ekki að peningar vaxa ekki á trjánum.

2) Bobby á ekki eftir að stíga út úr sturtunni.

3) Það er enginn rewind-takki á lífinu.

Uppskriftin að ostinum

2009-03-20T10:57:00.004Z

Mér var bent á að það væri nú skemmtilegra að koma með uppskriftina að ostinum og ég get vel fallist á réttmæti þeirrar ábendingar, svo að hér kemur hún.

Það á eiginlega helst að nota vínsýru, ég hélt ég ætti hana en svo reyndist ekki vera svo að ég notaði sítrónusafa, sem kom reyndar að nokkurn veginn sama gagni.

Heimagerður mascarpone-ostur

700 ml rjómi
500 ml nýmjólk
2-3 msk sítrónusafi, nýkreistur (eða 1/4-1/2 tsk vínsýra)

Rjómi og mjólk sett í tvöfaldan pott eða hitaþolna skál sem höfð er yfir potti með sjóðandi vatni og hitað upp í um 90°C (eða næstum upp undir suðu ef ekki er til hitamælir). Þá er sítrónusafinn settur út í. Rjómablandið haft við sama hita í um 5 mínútur og hrært öðru hverju. Tekið af hitanum og kælt (ég setti innri pottinn ofan í stóra skál með ísköldu vatni til að flýta fyrir kælingunni) og látið standa í kæli í 8-12 klst. Þá ætti þykkur rjómi að fljóta ofan á. Hellt í sigti klætt með tvöfaldri grisju (eða bara viskastykki) sem lögð er yfir sigti (og sigtið látið standa yfir skál). Osturinn látinn vera í grisjunni í ísskápnum í sólarhring (ég hafði hann reyndar bara yfir nótt en hann hefði orðið aðeins þéttari ef hann hefði staðið lengur).

Svo einfalt er það.

Heimatilbúinn mascarpone

2009-03-20T08:28:00.003Z

Þegar ég var lítið fannst mér að spilin í spilastokknum væru alveg rosalega mörg. En núna eru árin víst orðin jafnmörg (jókerar ekki meðtaldir); ég á semsagt afmæli í dag. Mætti í vinnuna áðan með kökur og heimatilbúinn mascarpone-ost sem verður boðið uppá í föstudagskaffinu. Reyndar gerði ég ostinn bara í gær og hann á eiginlega að standa í sigti í sólarhring svo að hann er aðeins linari en hann ætti að vera - en það er í lagi fyrst hann er nú bara til að hafa með köku.

Ég er reyndar í ostagerðarham þessa dagana, sem ég hef ekki verið í mörg ár. Ætli það sé ekki bara kreppan ... Reyndar er lítill sparnaður í þessu, allavega mascarpone-ostinum, en þetta er frekar skemmtileg iðja og einstaklega einföld og fyrirhafnarlítil, satt að segja. Ég gerði stundum ferskost af ýmsu tagi hér áður fyrr en svo datt það einhvernveginn út. En kannski verður alls konar tilraunastarfsemi í gangi á næstunni.

Til að gera mascarpone þarf satt að segja ekki annað en rjóma, mjólk (eða kannski bara matreiðslurjóma, hef ekki prófað það), vínsýru eða sítrónusafa, pott, hitaþolna skál til að setja yfir hann (eða tvöfaldan pott, sem er best) sleif, sigti, grisju eða viskastykki og hitamæli, sem þó er ekki nauðsynlegur.

Skarfar og skeggræður

2009-03-18T11:40:00.002Z

Ég var svo viss um þegar ég sá fyrirsögnina Átta skarfar skeggræða að þetta væri vísun í karlmennina átta í stjórnlaganefndinni.

En þá voru þetta víst alvöruskarfar.

Umbúðasvindl og exótísk nöfn

2009-03-16T20:06:00.002Z

Svona í framhaldi af því sem ég skrifaði í gær um stærðina á spínatumbúðunum: Ætli einhver íslenskur framleiðandi sé farinn að gera eins og bandaríski ísframleiðandinn Häagen-Dazs og selja vöruna í minni umbúðum - en nota samt ennþá sömu stærðareininguna? Setja t.d. 900 ml af einhverju í fernu í staðinn fyrir 1 l en kalla það samt sem áður lítersfernu?

Satt að segja hefði ég nú haldið að það væri lögbundið í Bandaríkjunum að 1 pint væri 16 únsur - en nei, svo virðist ekki vera, Häagen-Dazs virðist komast upp með að selja 14 únsu pint eins og ekkert sé. Ég veit ekki betur en fyrirtækið selji ís í 500 ml umbúðum á Evrópumarkaði - spurning hvað verður þá mikið í hálfslítersdollunum eftir breytinguna?

Og já, Häagen-Dazs er asnalegt nafn. Mér skilst að auglýsingastofa hafi fengið það verkefni að finna nafn sem hljómaði exótískt og evrópskt. Mér skilst líka að flestir Bandaríkjamenn telji nafnið skandinavískt.

Mér finnst Ben & Jerry betra nafn. Og reyndar betri ís ef út í það fer.

Ben & Jerry eru náttúrlega farnir að auglýsa: ,,A pint is not a pint unless it's a pint!"

Annar Stjáni

2009-03-15T20:48:00.002Z

Ég fór allt í einu að hugsa - ætli einhverjir hafi komið hér inn af Blogggáttinni þegar þeir sáu Stjána bláa í fyrirsögninni á síðustu færslu og haldið að ég væri að skrifa eitthvað um minn gamla bekkjarbróður og sessunaut, leiðtoga sjálfstæðismanna í Norðausturkjördæmi?

Mér kom hann nú ekkert í hug fyrr en eftir á. Enda held ég að hann sé ekkert sérlega illa settur akkúrat núna.

Einn kostur við Stjána hefur mér alltaf fundist að hann fór ekki þessa venjulegu ungliðapólitíkusaleið; var reyndar ákaflega laus við að vera pólitískur í menntó, eða fór vel með það að minnsta kosti. Annað mál með mig.

(Nota bene, ég hef ekkert á móti ungliðahreyfingum stjórnmálaflokkanna, þær eru nauðsynlegar - en það væri verra ef allir kæmu þá leiðina inn í pólitíkina.)

Nú er Stjáni blái illa settur

2009-03-15T18:37:00.003Z

Ég var að hugsa um að gera spínatrétt í dag. Í hann þurfti 500 grömm af spínati. En þegar ég kom út í búð og sá 100 gramma poka af spínati á um 450 krónur, þá hætti ég við. 4500 krónur kílóið - það er eins og fínasta nautakjöt eða villibráð og þetta hálfa kíló hefði kostað mig á þriðja þúsund krónur, fyrir utan annað sem þarf í réttinn. (Jú, ég hefði getað fengið spínatið eitthvað ódýrara og eins hefði ég getað notað frosið spínat, sem er töluvert ódýrara - en mér varð bara svo mikið um þetta að ég hætti við.)

Ég hef hingað til yfirleitt keypt spínat í 300 gramma pokum og þeir hafa iðulega verið á 5-600 krónur að undanförnu. Það er þó vel innan við tvöþúsundkall á kíló, sem er nú alveg drjúgur skildingur. Nú sá ég það í 100 og 200 gramma pokum (200 grömmin kostuðu um 650 krónur). Ætli það sé verið að bjóða upp á þessar minni umbúðir til að fólk átti sig síður á þessari svaðalegu hækkun?

Og er ekki vel hægt að rækta spínat hér á landi? Vill ekki einhver góður garðyrkjubóndi taka sig til í sumar, rækta spínat og selja það á skaplegu verði?

I'll be back

2009-03-15T10:43:00.002Z

I'll be back, segir Jón Ásgeir.

Gallinn er að það er of auðvelt að muna að þau orð eru tengd við Tortímandann.

En maður veit svosem ekki. Tími Jóhönnu kom jú á endanum. Tími Jóns Baldvins er aftur á móti greinilega liðinn.

Þannig að hver veit nema Jón Ásgeir komi aftur með gítarvæddan Leif Eiríksson og allt. Kannski siglandi á snekkju með Leif í stafni.

Skítkokkar og bændakjöt

2009-03-14T17:11:00.004Z

Mér finnst þetta nú ekki sérlega spennandi eða lystaukandi þema á veitingahúsi. En þetta er víst að slá í gegn í Asíu.

En kokkarnir á svona stöðum eru þá væntanlega skítkokkar.

- Annars sá ég, þegar ég var á gangi niðri í bæ áðan, að á Silfri er boðið upp á Farmers Meat. Ég vissi ekki alveg hvað ég átti að halda um það.

Tapírar, kakkalakkar og baráttumaður gegn sjálfsfróun

2009-03-14T12:42:00.002Z

Undarlegt lesefni sem maður hefur sér til viðurværis þessa dagana. Kannski sem mótvægi við allt kreppuklámið og svartsýnisrausið (jú, ég veit að það er hörmungarástand víða, jú, ég er reið, nei, ég neita að sökkva mér ofan í það).

Ég er heldur ekki að tala um prófkjörsauglýsingar og greinar og svoleiðis.

Nei, en í morgun var ég til dæmis að lesa bókina How to Cook a Tapir, þar sem er, eins og nafnið bendir til, meðal annars lýst matreiðslu á tapírum og ýmsum stærri nagdýrum sem lifa í frumskógum Belize - ekki að ég eigi von á að eiga eftir að notfæra mér þessa þekkingu svosem. En samt.

Svo er í bókinni þessi uppskrift, sem verður nú eiginlega að teljast til grunnuppskrifta:

"Convict Soup

1 package of Knorr's dried soup mix, any variety
water

Before buying the soup, hold the package up to the light and check for pinholes. After opening it, inspect the mix itself for black specks. If you see holes or black specks, the cockroaches beat you to the soup. Discard and try another package.

Add more water than the directions tell you and boil the hell out of the soup for twenty minutes because nobody drinks the water in places like this without boiling it first.

Eat it anyway."

En nú er ég farin að lesa um mikinn mannvin og næringarfrömuð sem jafnframt barðist eins og berserkur gegn sjálfsfróun þótt hann sé nú frægur fyrir allt aðra hluti. Hann mælti með því að karlmenn skyldu umskornir án deyfingar svo að þeir tengdu ævinlega tippið á sér við sársauka og refsingu en sagðist hafa komist að því að það gæfist vel að bera hreina karbólsýru á snípinn á konum, það væri ,,an excellent means of allaying the abnormal excitement."

Eins og ég sagði, undarlegt lesefni á þessum laugardagsmorgni.

Pylsuskarfar

2009-03-13T23:14:00.002Z

Ég held ég hafi vísað á þessa síðu áður, einhverntíma fyrir löngu. Gleymi mér alltaf þegar ég dett inn á hana.

Það er engin hugmynd svo undarleg að einhver hafi ekki einhvern tíma fengið hana.

Fávís kona spyr

2009-03-13T18:00:00.003Z

Snúran á fartölvuhleðslutækinu brann í sundur áðan. Með bláum reyk og alles. Fast upp við hvaðþaðnúheitir dippidúttinn sem maður stingur í tölvuna. Allt í lagi með tölvuna og hleðslutækið sjálft.

Þetta er hleðslutækið sem einkasonurinn lánaði mér eftir að snúran á mínu hleðslutæki fór í sundur, nema það var hinn endinn, hleðslutækismegin. Það hleðslutæki er í fínu lagi líka nema semsagt snúran (eða annar þátturinn í henni) fór í sundur. Án þess þó að brenna.

Nú spyr ég eins og fávís kona (sem er hárrétt fullyrðing hvað þetta varðar allavega), hvað gerir maður í svona tilviki? Þarf að kaupa nýtt hleðslutæki (þetta er makki) á mörgþúsund og sjötíu krónur? Fer maður með hleðslutækið/tækin í viðgerð og borgar mörgþúsund og þrjátíu krónur fyrir að gera við eina vesæla snúru? Eða er þetta eitthvað sem handlaginn maður getur lagað á þremur mínútum? Og ef svo er, hvar finnur maður svoleiðis mann?

Ugla sat á kvisti (nei, ekki um prófkjör)

2009-03-13T11:26:00.003Z

Það voru kannski allir búnir að sjá þetta á undan mér en það var að renna upp fyrir mér hvað opnuauglýsingin frá Ellingsen í Fréttablaðinu í morgun er grátlega fyndin.

Það er að segja, þegar maður skoðar litlu myndirnar neðarlega á síðunni og áttar sig á því hvaða orð vantar aftan á þuluna.

Færeyingar til fyrirmyndar

2009-03-12T13:19:00.003Z

Mér finnst að í íslensku áfengislöggjöfina vanti ákvæði sem er í færeysku rúsdrekkalögunum:

Er nakar vorðin fullur, skal loyvishavarin ella hjálparfólk hansara taka sær av, at tann fulli undir tryggum umstøðum verður fingin til hús ella á løgreglustøðina ella boðsenda løgregluni.

Sem sagt, að veitingamenn séu skyldugir til að sjá um heimsendingarþjónustu á fulla liðinu eða komi því í hendur lögreglu (er reyndar ekki viss um að boðsenda þýði það sama og á íslensku).

Þá yrði örugglega betra að búa í miðbænum.

En ég veit reyndar ekki af hve miklum krafti þessu er fylgt eftir í Færeyjum.

Alvöru skyndibiti

2009-03-11T21:14:00.004Z

Fiskur er hinn eini sanni skyndibiti.

Þessi réttur tók mig nákvæmlega tólf mínútur frá upphafi til enda (fyrir utan reyndar tímann sem fór í að hita ofninn).

Þorskur með reyktu paprikudufti (ansi hreint góðu), rioja-skinku (átti þessar sneiðar og þurfti að nota þær í eitthvað) og smjörbaunum úr dós, krydduðum með timjani og pipar.

Ekki slæmt.

Búin að kjósa í bili

2009-03-11T19:35:00.001Z

Það er ástæða til að óska Kristni Erni Jóhannessyni til hamingju með formannskjörið. Ég veit náttúrlega ekkert hvernig hann á eftir að standa sig en það varð að skipta um forystu.

Félagið heitir ekki Verkamannafélag Reykjavíkur eins og mér heyrðist sjónvarpsfréttamaður segja áðan, heldur því undarlega nafni Virðing Réttlæti (man ekki hvort er og á milli) - en það kannski fer þá að standa undir nafni, sem manni finnst nú ekki að það hafi gert undanfarna mánuði. Ekki formaðurinn allavega.

Jú, ég mundi eftir að kjósa. Jú, ég kaus nýja formanninn. Enda er hann nágranni minn (hann býr held ég hérna rétt handan við hornið). En það var svosem ekkert út af því.

Ég er lika búin að kjósa í Samfylkingarprófkjörinu. Þar kaus ég held ég bara einhverja nágranna mína líka. Samt ekki af þeirri ástæðu og ég kaus meira að segja menn úr öðrum sveitarfélögum. Enda ætti náttúrlega landið að vera eitt kjördæmi og fáránlegast af öllu er þó að skipta Reykjavík í tvö.

Þannig að nú þarf ég líklegast bara ekkert að kjósa meira í bili, ekki fyrr en í þingkosningunum náttúrlega. Mér leiðist ekkert að kjósa per se en það er stundum vandi að velja.

(Ég held samt áfram að fara í bað eins og ekkert hafi í skorist.)

Bankalistaverk, sinfónían og Karvel

2009-03-11T09:10:00.003Z

Þegar ég las fréttina um að Kjartan garðyrkjubóndi og þingmaður vildi selja listaverk bankanna fyrir fjóra til átta milljarða (fylgdi ekki sögunni hver ætti að kaupa), þá minnti það mig á eitthvað.

Og svo áttaði ég mig allt í einu á því hvað það var. Það var þegar Karvel Pálmason tjáði sig í umræðum um Sinfóníuhljómsveit Íslands á þinginu um árið. Sagan hefur reyndar alltaf verið sú að Karvel hafi lagt til að spara með því að fækka hljóðfæraleikurum, sumir gætu vel spilað á fleira en eitt hljóðfæri (pákugaurinn til dæmis), en þarna var nú verið að ljúga aðeins upp á Karvel, hann var bara að velta fyrir sér hvað þeir væru margir og af hverju þeim hefði fjölgað svona.

,,Mér er sagt að ekki alls fyrir löngu hafi hljóðfæraleikarar í Sinfóníuhljómsveitinni verið 48. Tiltölulega skömmu síðar voru þeir 59, og mér skilst að nú séu þeir 65. Mér er sagt það. (Gripið fram í: Verðbólgan.) Verðbólgan, segir einhver. Og ég vil spyrja hæstv. ráðh., ég veit að hann veit það, hver sé tala hljóðfæraleikara núna í Sinfóníuhljómsveitinni, og þá er ég auðvitað að tala um fastráðna því að ég geri ráð fyrir að menn séu að tala um það hér."

,,Ég ætla sem sagt ekki að mæla gegn frv., en ég vil lýsa þeirri skoðun minni, að ég sé ekkert sérstakt sem mælir með því og ég veit ekki hvaða vísindalegur útreikningur liggur að baki því, að nákvæmlega 65 hljóðfæraleikara þurfi, og hvaða tónlistarverk sé t.d. lagt að baki þeirri tölu. Hér er kannske spurt af fáfræði, ég veit það ekki, en ég sé ekki að það sé alfarið rétta talan sem menn eru hér að tala um."

Heilbrigður olíudúkur er mjög mikilvægur ...

2009-03-10T15:42:00.003Z

Það er fátt fyndnara en síður sem sjálfkrafa eru þýddar yfir á ,,íslensku" með þýðingarvél þegar þær eru sóttar frá Íslandi. Dæmi:

Hrár Egg eggjarauða: - Það might vera ógeðslegur til neyta egg eggjarauða en það er mjög frumskilyrði á meðan ristill hreinsun. Það er í staðreynd the nærandi fæða á the reikistjarna. Næstum allur the nauðsynlegur vítamín og steinefni ert innifalinn í það. The bestur vegur til neyta this er við mixing the eggjarauða með volgur mjólk. Tryggja þessi þú neyta það í lágmark hluti til fá vanur eitthvað sem gert var oft þinn líkami.

Heilbrigður Olíudúkur: - Ýmsir tegund af heilsa olíudúkur eins og kjarrmenta olía, lýsi, kókoshnetuolía, þorskur lifur olía, ólífuolía, hveitikím olía ert mjög frumskilyrði fyrir þinn líkami. Hveitikím olía hefur ofgnótt af E-vítamín. Lýsi hefur þrír tegund af feitur sýra. Þú geta opt for fyrir allir einn af þessir heilbrigður olíudúkur og hafa það á a venjulegur undirstaða svo þessi the ristill hreinsun geta ekki hafa áhrif á þinn líkami mikill. Þessir heilbrigður olíudúkur ert raunverulega mjög mikilvægur til the líkami eins og þeir hjálpa til halda the hormóna- jafnvægi og einnig viðurværi okkar kirtill og húð sléttur.

(Ég tek fram að ég var alls ekki að leita að upplýsingum um the Aðferð af Ristil Hreinsun þegar ég rakst á þessa síðu. En það er nú gott að vita hvað maður gerir til að viðhalda heilbrigðum olíudúk.)

Supersize me ...

2009-03-10T13:29:00.003Z

Þetta getur maður nú kallað alvöru hamborgara.

Málþæfing

2009-03-10T13:06:00.002Z

Var ekki venjan hér áður fyrr að þæfa upp úr keytu? Og pissa svo aðeins meira á voðina ef þæfingin gekk illa, það þótti gefast vel.

Það er víst ljóst hverjir leggja til hlandið í þófið núna.